اطلاعات در اسلام - رضوان طلب، محمدرضا - الصفحة ٢٨ - د-همنشينى با افراد ناصالح

ج-خوى تجسّس

سومين عاملى كه در پيدايش بدگمانى نقش مؤثر دارد، خوى تجسّس در جمع‌آورى اخبار و گزارشهاست. قرآن كريم پس از تحذير و هشدار دربارۀ تكيه بر گمان، از تجسّس نيز نهى مى‌كند [١]و اين در پى هم‌آوردن مى‌رساند كه افراد كنجكاو و جست‌وجوگر (در مسائل ديگران) معمولاً بدگمان نيز هستند.

د-همنشينى با افراد ناصالح

يكى از قوانين عمومى خلقت، تأثير پذيرى و تأثيرگذارى اجزا و ذرّات جهان است. زمين، هوا، گياه، حيوان و انسان، داخل در اين قانون هستند و گر چه ميزان و نوع آن متفاوت است، امّادر كليّت آن، همه مشتركند.

در اين زمينه، سرشت و طبع انسانى از پذيرش ويژه‌اى برخوردار است كه به شكلى آرام امّا محسوس رنگ همنشين را به خود مى‌گيرد. اين عمل، گاه چنان مرموزانه صورت مى‌پذيرد كه در برخى از روايات از آن به سرقت طبع انسانى از طبع ديگرى، تعبير شده است. [٢]

حضرت على (ع) مى‌فرمايد:

مُجٰالِسَةُ الْاَشْرٰارِ تُوِرثُ سُوءَ الظَّنِّ بِالْأَخْيٰارِ

همنشينى با بدان بدگمانى به نيكان را پديد مى‌آورد. [٣]