اطلاعات در اسلام - رضوان طلب، محمدرضا - الصفحة ٥٩ - د-عَريٖف

١. كسى كه كارهاى مردم را شناسايى مى‌كند تا گزارش آن‌را به ما فوق خود در مواقع نياز برساند. [١]

٢. كسى كه ياران خود را خوب مى‌شناسد. [٢]

٣. سرپرست قوم، كه از اين جهت شناخته شده و مشهور گشته است. [٣]

٤. قيّم و سيّد، زيرا او آشنا به سياست و امور قوم است. [٤]

٥. سرپرست امور قبيله يا گروهى از مردم كه به امور آنها رسيدگى مى‌كند و حاكم به وسيلۀ او از احوال ايشان با خبر مى‌شود. [٥]

ابن ابى الحديد مى‌گويد:

امير مؤمنان على (ع) دستور داد خانۀ حنظله خراب شود و آن خانه به دست عريف آنان شبث بن ربعى و بكر بن تميم ويران گرديد. [٦]

كتّانى بخشى از كتاب خود را به وظايف عريفان اختصاص داده و آنان را به‌معنى فرماندهان لشكر و امراى ارتش مى‌داند و مى‌گويد: شايد از اين جهت آنان عريف ناميده شده‌اندكه آشنايى با وضعيت ارتش از طريق آنان محكم است. [٧]

با يك جست و جوى پراكنده در احوال و تاريخ عريفان به اين نتيجه مى‌رسيم كه روابط حكومت و مردم از طريق آنان تنظيم مى‌گرديد و مسائلى