اطلاعات در اسلام - رضوان طلب، محمدرضا - الصفحة ٢٦ - الف-ضعف ايمان

عوامل پيدايش سوءظنّ

يكى از اقسام سوءظنّ كه در زمرۀ صفات رذيله است، بدگمانى دربارۀ ديگران بر پايۀ اوهام و خيالات است. اين گونه سوءظن چنان بارگران و سنگينى را بر قلب و روان آدمى تحميل مى‌كند كه آسايش و آرامش را از او گرفته و ادامۀ زندگى را دشوار مى‌سازد. او همانند مرغى محبوس خود را بر ديواره‌هاى قفس كوفته و تلاش مى‌كند تا خويشتن را از قفس خود ساخته و وحشت‌انگيز بدگمانى، رهايى بخشد.

براى شناسايى و مقابله با اين بيمارى، عوامل مؤثر در پيدايش آن را بررسى مى‌نماييم:

الف-ضعف ايمان

تصورها و خيال‌پردازيهاى انسان، گستره‌اى نامحدود دارند و عقل و ايمان از جمله عواملى هستند كه آنها را محدود مى‌سازند. بنابراين، گمانِ بد و ناروا از طريق عقل و ايمان مهار مى‌گردد و به‌ميزان ضعف هريك از اين دو، ظنّ سوء نيز تقويت مى‌گردد. در روايتى از حضرت صادق (ع) چنين آمده است:

حُسْنُ الظَّنِّ اَصْلُهُ مِنْ حُسْنِ ايٖمٰانِ الْمَرْءِ وَسَلاٰمَةِ صَدْرِهِ وَ عَلاٰمَتُهُ أَنْ يَرٰى كُلَّمٰا نَظَرَ اِلَيْهِ بِعَيْنِ الطَّهٰارَةِ وَاْلفَضْلِ [١]

ريشۀ خوش‌بينى، ايمان نيكو و قلب پاك است و نشانۀ چنين فردى اين است كه به هر چيزى با ديدۀ پاكى و بزرگوارى بنگرد. در اين صورت روشن است كه يكى‌از عوامل پيدايش سوءظن ضعف ايمانِ فرد و عدم سلامت باطنى او است.