دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٧٣٨
| تایید هندوستانی جلد: ١٤ شماره مقاله:٥٧٣٨ |
تَأْییدِ هِنْدوسْتانی، خواجه عبدالله عظیمآبادی، متخلص به
تأیید، شاعر و نویسندۀ سدههای ١٢ و ١٣ق/ ١٨ و ١٩م. نسب وی به خواجۀ سمرقند، فردوسی
میرسد (عظیمآبادی، ٣٠١).
تأیید در علوم ادبی و تاریخنگاری مهارت داشت (علی حسنخان، ٧٩). نواب خانخانان
بهادر مظفر جنگ او را به اتابکی نواب مؤتمنالملک بهادر، استاندار بنگال برگماشت.
سپس نواب علی ابراهیمخان خلیل (د ١٢٠٨ق) او را به بنارس دعوت کرد. تأیید هم ضمن
مسافرت به آن دیار در تألیف تذکرۀ صحف ابراهیم با علی ابراهیمخان خلیل در انتخاب
ابیات مشارکت کرد و بر این تذکره خطبهای هم نوشت (خلیل، ٤١؛ عظیمآبادی، همانجا؛
علی حسنخان، همانجا؛ نوشاهی، ١٠٠-١٠١؛ منزوی، ٥/ ٣٣٩). تأیید منشی نواب علی
ابراهیمخان نیز بوده
است. وی در ١٢٠٦ق/١٧٩٢م درگذشت (علی حسنخان، همانجا).
آقابزرگ (٩(١)/١٦٦) دیوانی به او نسبت میدهد، اما در منابع دیگر از این دیوان یاد
نشده است. محمدعلی تمنا فرزند تأیید هندوستانی منشآتی را که پدرش از دیگران گردآوری
کرده بود، با عنوان ریاض المنشآت در دو «روضه» تنظیم کرد. روضۀ اول آن شامل
مکتوباتی است که از جانب نواب علی ابراهیمخان به امرا و شاهزادگان نوشته شده است.
روضۀ دوم مراسلاتی است که نواب یاد شده خود به امرا و احباب نوشته است (اشرف،
III/١٧١؛ منزوی، نوشاهی، همانجاها).
مآخذ: آقابزرگ، الذریعة؛ خلیل، علی ابراهیم، صحف ابراهیم، به کوشش عابد رضا بیدار،
پتنه، کتابخانۀ خدابخش؛ عظیمآبادی، حسینقلی، تذکرۀ نشترعشق، به کوشش اصغر جانفدا،
دوشنبه، ١٩٨١م؛ علیحسنخان، صبح گلشن، به کوشش محمدعبدالمجید، کلکته، ١٢٩٥ق؛
منزوی، خطی مشترک؛ نوشاهی، عارف، فهرست نسخههای خطی فارسی، اسلامآباد، ١٣٦٣ش؛
نیز:
Ashraf, M., Catalogue of Persian Manuscripts, Hyderabad, ١٩٦٦.
فیروزه دلفانی