تاجوری، ابوزید عبدالرحمان بن محمدبن احمد مغربی طرابلسی، مشهور به تاجوری (سدۀ ١٠ق/١٦م)، فقیه مالکی و عالم علم میقات. زادگاه وی احتمالاً تاجوره، در حومۀ شرقی طرابلس غرب (پایتخت کنونی جمهوری لیبی) یا محلۀ باب تاجورۀ این شهر (دروازۀ شرقی طرابلس) بوده است.
شاگردنامدارش بدرالدین قرافی(ه‌ م) در کتاب توشیح الدیباج آورده است که تاجوری از شمس‌الدین لقانی (د ٩٣٥ق/ ١٥٢٩م) و برادرش ناصرالدین لقانی (د ٩٥٨ق/ ١٥٥١م) فقه آموخت. وی در روزگار سلطان سلیمان قانونی(حک‌ ٩٢٦-٩٧٤ق/١٥٢٠-١٥٦٦م)به‌«روم» (متصرفات عثمانی در آسیای‌صغیر و شبه‌جزیرۀ بالکان) سفر کرد. در این روزگار زبان ترکی را فرا گرفت، هرچند که بدین زبان، مگر به ضرورت سخن نگفت. پس از آن به قاهره رفت و در مدرسۀ عینیه در نزدیکی الازهر به تدریس التهذیب برادعی،رسالۀ ابن ابی زید و الموطأ مالک ــ که علاقۀ بسیار بدانها داشت ــ مشغول شد و ظاهراً درحدود سال ٩٦٠ق/ ١٥٥٣م درگذشت (بدرالدین، ١٢٠-١٢٢؛ بابا تنبکتی، ٢٦٣، که خلاصۀ این گزارش را آورده است؛ نیز مخلوف، ٢٨٠).
حاجی خلیفه تاریخ تألیف مقدمة التوتیة (یا رسالة فی فصول الاربع)تاجوری را٩٩٩ق/١٥٩١م دانسته است(٢/ ١٧٩٩)که‌برخی آن را به عنوان سال‌مرگ وی پذیرفته‌اند (مثلاً GAL, II/٤٦٩)؛ زوتر در میان دست‌نوشته‌های آثار وی اشاراتی به سال ٩٨١ق/ ١٥٧٣م را یافته است (شم‌ ٥١٢؛ نیز فلرس، شم‌ ٨١٢). اما این تاریخها باتوجه به تاریخ نگارش توشیح الدیباج نادرست می‌نماید. باتوجه به سال مرگ شمس‌الدین لقانی و درنظر داشتن این نکته که این دو برادر دست کم در سالهای پایان عمر در قاهره به تدریس مشغول بوده‌اند (بدرالدین، ٢٠١-٢٠٤؛ بابا تنبکتی، ٥٨٦-٥٨٧، ٥٩٠-٥٩١)، می‌توان حدس زد که تاجوری در حدود سال ٩١٥ق/ ١٥٠٩م زاده شده، از دوران نوجوانی در مصر تحت سلطۀ عثمانی می‌زیسته، و پس از مسافرت به دیگر متصرفات این امپراتوری، به مصر بازگشته، و در نیمۀ دوم سدۀ ١٠ق درگذشته است.
آثـار: ١. رسالة فی العمل بربع المقنطرات (GAL، همانجا). ٢. مقدمة التوتیة فی المیقات یا رسالة فی الفصول الاربعة، دربارۀ تشخیص اوقات نماز در فصول چهارگانه و تعیین سمت قبله ( آلوارت، شم‌ ٥٧١٢؛ خدیویه،٥/ ٢٨٩، ٣١٨؛ زوتر، همانجا). ٣. شرحی‌بر الرسالة الفتحیة فی الاعمال الجیبیۀ سبط ماردینی
(ه‌ م؛ زوتر، همانجا؛ GAL, S, II/٢١٦, ٤٨٥). به گفتۀ آلوارت تاجوری این کتاب را در ٩٤٤ق/ ١٥٣٨م به پایان رسانده است (شم‌ ٥٨٢٠). ٤. مناسک الحج (پرچ، I/١١٢).

مآخذ: بابا تنبکتی، احمد، نیل الابتهاج، به کوشش عبدالحمید عبدالله هرامه، طرابلس، ١٤٠٩ق/ ١٩٨٩م؛ بدرالدین قرافی، محمد، توشیح الدیباج، به کوشش احمد شتیوی، بیروت، ١٤٠٣ق/١٩٨٣م؛ حاجی خلیفه، کشف؛ خدیویه، فهرست؛ مخلوف، محمد، شجرةالنور الزکیة، قاهره، ١٣٥٠ق؛ نیز:

Ahlwardt ; GAL; GAL, S; Pertsch ; Suter, H., Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke, Leipzig, ١٩٠٠; Vollers, K., Katalog der islamischen... Handschriften… zu Leipzig, Osnabrück, ١٩٧٥.
فریبا پات