مباحث فقهی - حسينى طهرانى، سید محمد محسن - الصفحة ٦٨ - حکم برائت ذمّۀ ضامن از بخشِی از مورد ضمانت

نسبت به طلبکار در مدّت ِیک ماه بوده است، حالا که ضمانت کرده و تعهّد را زودتر پرداخته است، باِید صبر کند و در رأس ِیک ماه مراجعه کند تا آن مقدارِی را که تعهّد کرده و پرداخته است، از بدهکار بگِیرد.

ِیا اِینکه طلبکار در مدّت ِیک ماه از بدهکار طلب داشته باشد و شما ضمانت کنِید که طلب او را در رأس دو ماه بپردازِید. اگر احِیاناً طلب او را بعد از ِیک ماه ـ که هنوز دو ماه نشده است ـ پرداخت کردِید، آِیا مِی‌توانِید به بدهکار مراجعه کنِید؟ بله! مِی‌توانِید؛ چون بدهِیِ او در رأس ِیک ماه بوده است و شما بعد از ِیک ماه تعهّد را پرداخته‌اِید. امّا قبل از ِیک ماه نمِی‌توانِید مراجعه کنِید، حتِّی ِیک روز به ِیک ماه مانده، نمِی‌توانِید مراجعه کنِید؛ چون تعهّد او در رأس ِیک ماه بوده است و شما زودتر پرداخته‌اِید، لذا باِید صبر کنِید تا زمانش برسد و آن‌وقت به بدهکار مراجعه کنِید و تعهّد خود را بگِیرِید.

حکم برائت ذمّۀ ضامن از بخشِی از مورد ضمانت

مسئلۀ دِیگر اِین است که ضامن، آن مقدارِی که مِی‌پردازد، همان مقدار را مِی‌تواند از بدهکار بگِیرد و زِیادتر از آن را نمِی‌تواند؛ چون ممکن است که بعد از ضمانت، آن شخصِ طلبکار مقدارِی از ذمّۀ ضامن را برِیء کند. مثلاً طلبکار از بدهکار ده هزار تومان مِی‌خواهد، شما ضمانت کرده‌اِید که: «من اِین ده هزار تومان را مِی‌پردازم!» الآن ذمّه شما به ده هزار تومان مشغول شد. بعد از آن، آن شخصِ طلبکار مِی‌گوِید: «آقا از اِین ده هزار تومانِی که من از شما طلب دارم، پنج هزار تومان را إبراء کردم و به شما بخشِیدم!» الآن شما باِید پنج هزار تومان به طلبکار بپردازِید و فقط مِی‌توانِید پنج هزار تومان از بدهکار بگِیرِید؛ دِیگر نمِی‌توانِید بگوِیِید: «من ده هزار تومان براِی تو ضمانت کردم و اِین شخصِ طلبکار اِین پنج هزار تومان را بر من ارفاق کرده است؛ پس تو آن ده هزار تومان را به من بده!»