مباحث فقهی - حسينى طهرانى، سید محمد محسن - الصفحة ١٠٢ - حرمت مثله و تشرِیح مسلمان و احکام آن

اِینها. پس فرق اِین دِیه با دِیۀ جنِین اِین است که دِیۀ جنِین، حکم ما ترک آن جنِین را دارد و به ورثۀ جنِین تعلّق مِی‌گِیرد. مثل شخصِی که زنده است و او را مِی‌کُشند و اولِیاءِ دم دِیه مِی‌گِیرند، دِیۀ جنِین هم بر همِین اساس است و به ورثۀ اِین شخص مقتول مِی‌رسد و حکم اموالِی را دارد که ما ترک او حساب مِی‌شود و باِید بِین ورثه قسمت گردد؛ البتّه غِیر از آن کسانِی که تصدِّی در قتل اِین جنِین دارند. امّا دِیۀ قطع اعضاِی شخص مُرده آن است که او را در وجوه بِرّ، ِیعنِی در کارهاِی خِیرات، مَبرّات و در امور حِسبِیّه صرف کنند و به ورثۀ آن شخص مُرده‌اِی که او را تشرِیح کرده‌اند و قطع اعضا کرده‌اند نمِی‌رسد.[١]

بنابراِین تشرِیح حرام است و بر همِین اساسِی که ذکر شد، دِیه به آن تعلّق مِی‌گِیرد؛ ولِیکن تشرِیح بدن افرادِی که محترم نِیستند، ِیعنِی خارج از اسلام‌اند مانند مشرکِین، بوداِیِی‌ها، بت پرست‌ها، ناصبِین، ِیهود و نصارِیٰ، اشکال ندارد و دِیه به آنها تعلّق نمِی‌گِیرد. بنابراِین در جاِیِی که براِی افراد در حال تعلّم لازم است بدنِی را تشرِیح کنند، نمِی‌توان بدن مسلمان را تشرِیح کرد و باِید به تشرِیح بدن‌هاِی غِیر مسلمان اکتفا نمود.[٢]

لزوم تعهّد به قوانِینِ در صورت امضاِی حاکم شرع و عدم مخالفت با قوانِین اسلام

امّا تکلِیف انسان در اِین تصادفاتِی که به‌واسطۀ برخورد ماشِین‌ها پِیدا مِی‌شود چِیست؟

اوّلاً: اِین قانون‌هاِیِی که براِی راهنماِیِی و رانندگِی وضع شده است، اگر به اجازه و امضاِی حاکم شرع باشد، همه‌اش قابل اجرا است و

[١]. وسائل الشِّیعة، ج ٢٩، ص ٣٢٥.

[٢]. جهت اطّلاع از احکام و مسائل دِیه رجوع شود به الرّوضة البهِیّة فِی شرح اللّمعة الدّمشقِیّة، ج ١٠، ص ١٠٥ ـ ٣٢٩.