ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٨ - ٢ دعاى ايمنى از شياطين جنّ و انس
٣. برطرف كردن مشكلات و گرفتارىهاى گوناگون ما؛
٤. ايجاد پيوند دائم ميان ما و اهلبيت عصمت و طهارت (ع)؛
٥. افزايش معرفت ما نسبت به خداوند متعال و ....
با توجّه به مجموعه اين اهداف و كاركردها، به صراحت مىتوان گفت كه اگر كسى بر تعقيبات نماز صبح مداومت ورزد، زندگى او توأم با خير و بركت و وسعت روزى خواهد بود و گرفتارىها و مشكلات ناخواسته كمتر به سراغ او مىآيد.
مؤيّد اين برداشت، روايتى است كه از امام جعفرصادق (ع) نقل شده است. ايشان در روايت ياد شده مىفرمايند:
«در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مىترسد، چگونه به چهار چيز پناه نمىبرد. در شگفتم از كسى كه هراسناك است، چگونه به اين سخن خداى تعالى پناه نمىبرد كه مىفرمايد: «خدا ما را بس است و نيكو حمايتگرى است»؛[١] زيرا من شنيدم خداى عزّوجلّ پس از اين سخن مىفرمايد: «پس با نعمت و بخششى از جانب خدا [از ميدان نبرد] بازگشتند؛ در حالىكه هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود»[٢] و در شگفتم از كسى كه اندوهگين است، چگونه به اين سخن خداى تعالى پناهنده نمىشود: «معبودى جز تو نيست، منزّهى تو، راستى كه من از ستمكاران بودم».[٣] همانا شنيدم كه خداى عزّوجلّ به دنبال اين سخن مىفرمايد: « [پس دعاى او را برآورده كرديم] و او را از اندوه رهانيديم و مؤمنان را [نيز] چنين نجات مىدهيم»[٤] و در شگفتم از كسى كه به او نيرنگ زده شده است، چگونه به اين سخن خدا پناه نمىبرد كه مىفرمايد: «و كارم را به خدا مىسپارم، خداست كه به [حال] بندگان [خود] بيناست»؛[٥] زيرا شنيدم كه خداى عزّوجلّ پس از اين سخن، مىفرمايد: «پس خدا او را از عواقب سوء آنچه نيرنگ مىكردند، حمايت فرمود»[٦] و در شگفتم از كسى كه به دنبال دنيا و زينتهاى آنهاست، چگونه به سخن خدا پناه نمىبرد كه مىفرمايد: «آنچه خدا بخواهد، نيرويى جز به [قدرت] خدا نيست».[٧] همانا من شنيدم كه خداى عزّوجلّ در ادامه اين سخن مىفرمايد: «اگر مرا از حيث مال و فرزندان، كمتر از خود مىبينى، اميد است كه پروردگارم بهتر از باغ تو، به من عطا فرمايد.»[٨] و[٩]
اميدوارم همه ما بتوانيم با بهرهگيرى بيشتر از گنجينه ارزشمند ادعيه به يادگار مانده از پيشوايان معصوم (ع) بر همه مشكلات زندگى، غلبه و راه كمال و سعادت را با نشاط و اميدوارى تمام طى كنيم.
٢. دعاى ايمنى از شياطين جنّ و انس
از روزى كه حضرت آدم (ع) پا بر كره خاك نهاد تا روزى كه به اذن خدا، آن وقت معلوم فرا رسد و ابليس به دست آخرين حجّت خدا نابود شود، بشر هيچگاه از شرّ شياطين جنّ و انس در امان نبوده و نخواهد بود. از اينرو، انسان همواره نيازمند پناهگاه و دستاويزهاى محكم و قابل اعتمادى است كه بتواند با بهرهگيرى از آنها، از خطرات و آسيبهاى گوناگونى كه دين و ايمان، آسايش و آرامش، سلامتى و امنيت و نجات و رستگارى او را تهديد مىكند، در امان باشد.
مكتب حيات بخش اسلام، با توجّه به اين نياز هميشگى، بهترين پناهگاه و دستاويزها را به نسلها معرفى كرده و از آنها خواسته است كه براى ايمنى يافتن از هرگونه تهديد و خطرى به اين پناهگاه و دستاويزها متوسّل شوند.
دعاها، تعويذها و حرزهايى كه از اهل بيت عصمت و طهارت (ع) به يادگار ماندهاند، از پناهگاههاى استوار، دستاويزهاى محكم و قرارگاههاى امنى هستند كه انسانها مىتوانند با تكيه بر آنها به امنيت و آرامش مورد نظر دست يابند.
يكى از دعاهاى معروفى كه خواندن آن براى در امان ماندن از هر آنچه كه موجب بيم و هراس انسانها مىشود؛ به ويژه بيم و هراس از شياطين جنّ و انس سفارش شده، دعايى است كه بزرگانى چون شيخ طوسى،[١٠] امين الاسلام طبرسى،[١١] سيّد بن طاووس،[١٢] شيخ كفعمى،[١٣] محمّد باقر مجلسى[١٤] و شيخ عبّاس قمى[١٥] به آن، توجّه و آن را در كتابهايشان نقل كردهاند.
شيخ عبّاس قمى، دعاى ياد شده را در «مفاتيح الجنان» در بخش مربوط به تعقيب نماز صبح، ذكر كرده است و دربارهاش مىنويسد:
اين دعا در هر صبح و شام خوانده مىشود و آن دعاى اميرالمؤمنين (ع) است در ليلة المبيت.[١٦]
امام صادق (ع) در ادامه، متن دعا را اينگونه بيان مىكنند:
«خداوند! شام كردم؛[١٧] در حالى كه به حقّ و حرمت ارجمند تو كه نه كسى مىتواند بر آن برترى يابد و نه كسى مىتواند بر آن يورش برد، پناهنده شدهام [تا مرا] از شرّ هر ستمگر (نيرنگباز) و هر پيشامد ناگوار در شب، [خواه] از كسانى كه آفريدى و [خواه] از چيزهايى كه آفريدى از آفريدگان خموش و گويايت [در امان دارى] و مرا از هر چيز ترسناكى با زرهى بافته از ولايت خاندان پيامبرت، محفوظ دارى و از شرّ هر آن كس كه آهنگ آزارم كند، در پشت ديوار مستحكم اخلاص در اعتراف به حقّ آنان و چنگ زدن به ريسمانشان حراست كنى. با يقين به اينكه حق براى آنها، با آنها و در آنهاست. با هر كس كه با آنها دوستى مىكند، دوستى مىكنم؛ از هر كس كه از آنها دورى مىجويد، دورى مىجويم و با هركس كه با آنها دشمنى كند، دشمنى مىكنم. پس، بار خدايا! بر محمّد و خاندانش درود فرست و مرا به وسيله آنها از شرّ هر آنچه كه از آن بيم دارم، پناه ده. اى [خداى] بزرگ! دور ساختم دشمنان را از خودم، به وسيله وجود آورنده آسمانها و زمين. به راستى [ما] فراروى آنها سدّى و پشت سرشان سدّى نهاده و پردهاى بر [چشمان] آنان فرو گستردهايم، در نتيجه، نمىتوانند ببينند.»[١٨]