ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٢ - نتيجه گيرى
حكومت اسلام در دوران زندگىاشان دوباره ساخته خواهد شد؛ مثلًا اين عقيده در «موزامبيك» حدوداً ٧٠% بين مردم رايج است. همچنين در بين ١٢ كشور از ١٥ كشور مورد مطالعه، حدوداً ٦٠% مردم به بازگشت مهدى، آغازكننده آخرين دوره پيش از قيامت و نيز احياكننده دوران اسلامى معتقدند. البتّه در اين تحقيق از مردم پرسيده نشده است كه آيا به بازگشت او در طول حياتتان معتقديد يا خير.
با كنار هم قرار دادن سؤالات قبل، گرچه اين سؤال مستقيم از مردم مسلمان آفريقا پرسيده نشده است، ولى به طور تحليلى مىتوان گفت كه حدّاقل و به طور ميانگين ٣٠% مسلمانان آفريقا به بازگشت مهدى (عج) در دوران حياتشان معتقدند؛ زيرا نيمى معتقدند كه حكومت گسترده و طلايى اسلام بر زمين، در دوران عمرشان دوباره شكل خواهد گرفت و نيز ٦٠% به بازگشت حضرت مهدى (عج) به عنوان احياكننده اسلام اعتقاد دارند؛ لذا با يك قياس منطقى و ضرب اين دو احتمال، مىشود گفت كه ٣٠% آنان معتقد به بازگشت امام مهدى (عج) در دوران حياتشان هستند.
نتايج اين نظرسنجى در بين مسلمانان كشورهاى آفريقايى در پاسخ به اين سؤال كه آيا به بازگشت مهدى موعود معتقديد؟ در جدول زير نمايش داده شده است.
(نتايج اين جدول بر اساس درصد مىباشد وYes به منزله معتقد بودن به بازگشت حضرت مهدى،No به منزله معتقد نبودن به بازگشت حضرت مهدى است وDk /refuse هم كسانى هستند كه يا نمىدانستند يا جواب ندادهاند.)
شايع بودن اين نوع عقايد در بين جامعه آفريقايى كه بعضاً مناطق آن از فقر فرهنگى رنج مىبرد، در نوع خود، قابل تأمّل است.
يك نظرسنجى بزرگ آخرالزّمانى بين مسلمانان و مسيحيان آسيا
در ادامه نيز به نتايج جديدترين نظرسنجى مؤسّسه پيو مىپردازيم كه در مناطق مختلف قارّه آسيا برگزار شده است.
اين نظرسنجى در سالهاى ٢٠١١ و ٢٠١٢ م. با بيش از ٠٠٠. ٣٨ مصاحبه شونده در كشورهاى مختلف و به بيش از ٨٠ زبان دنيا برگزار شده است.[١]
در اين نظرسنجى، بيشتر بر روى عقايد مختلف مسلمانان تمركز شده است و از آنها در مورد اعتقادات مختلف آنان سؤال شده است؛ امّا در برخى موضوعات هر دو جامعه مسلمانان و مسيحيان اين مناطق، مورد توجّه قرار گرفته اند.
امّا نتايجى كه از اين نظرسنجى مفصّل در اين نوشتار لازم است بيان شود، نتايج آن در حوزه منجىگرايى است. در تصوير زير مىتوانيد نتايج جواب مسيحيان ٢٢ كشور به اين سؤال را كه آيا معتقديد كه حضرت مسيح در دوران عمر شما باز خواهد گشت؟ مشاهده كنيد.
بر اساس نتايج نظرسنجى فوق، مسيحيان «تونس» با ٦٧% پاسخ مثبت، پيشروترين كشور در اين زمينه هستند. بعد از آن، به ترتيب «تركيه» و «عراق» با ٦٥% و ٦٤% قرار مىگيرند. مسيحيان خاورميانه با ميانگين ٤٢% از ساير مناطق بررسى شده در اين نظرسنجى، پيشتر مىباشند و مسيحيان جنوب شرق آسيا با ميانگين ٣٧% در رتبه بعدى قرار مىگيرند.
در همين نظرسنجى، سؤال نسبتاً مشابهى از مسلمانان همين كشورها پرسيده شده است. در تصوير زير مىتوانيد نتايج پاسخ مسلمانان ٢٣ كشور به اين سؤال كه آيا معتقديد كه حضرت مهدى در دوران عمر شما باز خواهد گشت؟ در مناطق مختلف مشاهده نماييد. (متأسّفانه اين نظرسنجى در «ايران» برگزار نشده است و جاى خالى آن به شدّت احساس مىشود)
با مقايسه دو نظرسنجى اخير، در وهله اوّل بايد گفت كه مسلمانان، بيشتر از مسيحيان كشورهاى خودشان، بازگشت منجىاشان را نزديك مىدانند. از طرفى، اين بار هم كشورهاى تونس و عراق و تركيه درصد بيشترى نسبت به ساير كشورها دارند؛ با اين تفاوت كه «افغانستان» اضافه شده به اين ليست، گوى سبقت را با ٨٢% از هر سه كشور ربوده است.
به طور ميانگين ٤٢% مسلمانان خاورميانه، ظهور حضرت مهدى (عج) را در دوران عمرشان، باور دارند. همچنين ٤٨% مسلمانان جنوب آسيا به طور ميانگين، ظهور حضرت را بسيار نزديك مىدانند. اين درصد براى كشورهاى شرق آسيا، آسياى مركزى و شرق اروپا، به ترتيب برابر با ٤٩% و ٣٣% و ١٩% است.
اين نتايج، خبر از آمادگى بالاى ذهنى تقريباً نيمى از مسلمانان آسيا براى بازگشت منجى مىدهد. به عبارتى، مسلمانان و حتّى مسيحيان اين مناطق به علّت اينكه بازگشت منجى را بسيار نزديك مىدانند، اگر به زودى بشنوند كه مهدى (عج) يا مسيح (ع) بازگشتهاند، منفعلانه تعجّب نخواهند نمود؛ بلكه در پى بررسى صحّت آن بر خواهند آمد.
بر همين اساس، مىتوان گفت كه نيمىاز مسلمانان اين مناطق، هم اكنون نگاهى آخرالزّمانى به پديدههاى اطراف خود دارند و در پى ربط آنها به بازگشت منجى هستند.
اينكه چه عواملى چنين شرايطى را پديد آورده است؟ آيا اين وضعيت محصول دوران معاصر است يا در قبل هم، اين گونه بوده است؟ خود، موضوعاتى براى نظرسنجىهاى آتى هستند؛ امّا مىتوان گفت آمادگى ذهنى براى ظهور منجى، كه از مقدّمات ظهور است، در اعتقادات نيمى از مردم اين مناطق بر اساس اين نظرسنجىها شكلگرفته است. از طرفى شايد بتوان گفت كه اين مردم به منجى نياز زيادى نيز دارند؛ زيرا كسى ظهور منجى را نزديك و عنقريب مىداند كه خود محتاج منجى است و بدان نياز زيادى دارد؛ و گرنه كسى كه در خود نيازى به منجى احساس نمىكند، اصلًا به او فكر نمىكند؛ چه رسد به اينكه بازگشتش را نزديك بداند!
نتيجهگيرى
در اين نوشتار سعى شد كه به گونهاى علمىتر و بر اساس آمار، ميزان نفوذ موج منجىگرايى در جامعه مسلمانان و مسيحيان بررسى گردد. همه ما بارها شنيدهايم كه مردم دنيا در دوران كنونى، به منجى بيشتر توجّه دارند و بيشتر به دنبال آن هستند؛ امّا هيچ وقت بر اساس آمار، اين موضوع بيان نشده است. در اين مقاله سعى شد كه يك بار اين