تمركز اصلى اين دانشنامه، بر مقوله عزادارى مذهبى شيعيان در كشورهاى مختلف (با تأكيد ويژه بر ايران) است و موضوعاتى كه مستقيم يا با واسطه، به اين مقوله مرتبط مى‌شوند. به تبع اين رويكرد، مداخل اين دانشنامه، ده گروه موضوعى را شامل مى‌شود كه عبارتند از:

اوّل: مفاهيم و اصطلاحات (مانند «اسطوره»، «اشك» و «شفاعت»)؛

دوم: آثار مكتوب؛ اعمّ از مقاتل؛ مانند «لهوف» و «روضة الشّهداء»)، متون مذهبى؛ مانند «زيارت عاشورا»، پژوهش‌هايى درباره عزادارى؛ مانند «تعزيه آئين و نمايش در ايران»، ديگر كتاب‌هاى مرتبط؛ مانند «التنزيه» و «كبريت احمر»؛

سوم: اشخاص؛ اعمّ از بزرگان دينى؛ مانند امام حسين (ع) و حضرت عبّاس (ع)، علما و روحانيون؛ مانند نائينى و شوشترى؛ روضه‌خوانان و مدّاحان؛ مانند كعبى و ارضى، وعّاظ؛ مانند فلسفى و وائلى، پژوهشگران؛ مانند خودزكو و چلكوفسكى، مقتل‌نويسان؛ مانند ابن‌طاووس و دربندى، شاعران؛ مانند دعبل خزاعى و محتشم كاشانى و ديگر شخصيت‌هاى مرتبط و مؤثّر؛ مانند معزّالدّوله و ناصرالدّين شاه؛

چهارم: آئين‌ها، آداب و رسوم؛ مانند «قمه زنى»، «چهل‌منبر» و «نخل‌گردانى»؛

پنجم: واحدهاى جغرافيايى؛ اعمّ از كشورها؛ مانند «لبنان» و «هند» و شهرهاى مختلف؛ مانند «كربلا» و «اردبيل»؛

ششم: اماكن؛ اعمّ از حسينيه‌ها؛ مانند «حسينيه ارشاد» و «حسينيه اعظم زنجان»، تكايا؛ مانند «تكيه دولت» و «تكيه معاون‌الملك» و ديگر مكان‌هاى مهم؛ مانند «بين‌الحرمين»؛

هفتم: اشياء؛ مانند «عَلَم»، «توغ» و «دمام»؛

هشتم: زمان‌ها؛ مانند «عاشورا»، «بيست ويكم رمضان» و «فاطميه»؛

نهم: سازمان‌ها (مانند «مؤسّسه وعظ و خطابه» و «هيئت رزمندگان اسلام»)؛

دهم: دوره‌هاى تاريخى و دولت‌ها (مانند «آل‌بويه»، «صفويه» و «قاجار».

در اين ميان، برخى موضوعات، ازجمله مداخل مربوط به كشورها و شهرها و نيز دوره‌هاى تاريخى، به جهت عدم تكميل نگارش همه مداخل ضرورى اين گروه‌ها در ويرايش يكم نيامده و به ويرايش دوم منتقل شده است.

ويرابش يكم اين دانشنامه ٢٣٧ مقاله (٢٨ مقاله ارجاعى) را شامل مى‌شود كه توسط ٤٣ نويسنده نگاشته شده‌اند. نگارش مقالات، زيرنظر شوراى علمى، متشكّل از دبيران گروه‌هاى شش‌گانه جغرافياى فرهنگى، مردم‌شناسى، ادبيات، تاريخ، دين و هنر (آقايان پيمان اسحاقى، دكتر جبّار رحمانى، دكتر مسلم نادعلى‌زاده، دكتر سعيد طاووسى مسرور، حجّت‌الاسلام مهدى مسائلى و دكتر مظفّر پاسدار شيرازى) صورت گرفته و محسن حسام مظاهرى- نويسنده و پژوهشگر مطالعات اجتماعى شيعه- مديريت پروژه و سرويراستارى آن را برعهده داشته است. رعايت ايجاز و اختصار در بيان مطالب، اكتفا به طرح داده‌هاى ضرورى ذيل هر مدخل و پرهيز از انباشت حدّاكثرى اطّلاعات، سياست اصلى در نگارش مقالات اين دانشنامه بوده است. در مقابل، تلاش شده است با تحديد موضوعى مداخل، داده‌هاى ارائه‌شده حتّى‌الامكان دقيق‌تر باشد. همچنين به جهت رعايت اختصار، در مقالات از ارجاع درون‌متنى خوددارى شده است. نشانى منابع مورداستفاده در نگارش هر مقاله، در پايان آن، به‌صورت ذكر نام خانوادگى پديدآور و سال نشر هر منبع، به ترتيب الفبايى، آمده و تفصيل مشخّصات منابع، به بخش پايانى كتاب منتقل شده است.

ازآنجا كه دانشجويان، طلّاب علوم دينى، پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه مطالعات آئين‌هاى شيعى مخاطبان اصلى اين دانشنامه‌اند. در پايان هر مقاله، علاوه بر ذكر منابع مورداستفاده نويسنده، شمارى از ديگر منابع مرتبط با آن مدخل نيز معرفى شده است. بدين ترتيب، دانشنامه حاضر در منبع‌شناسى موضوعى مباحث مرتبط با آئين‌هاى عزادارى نيز مى‌تواند به كار آيد.

«فرهنگ سوگ شيعى» يك پروژه پژوهشى مستمر بوده كه طبق برنامه قرار است در بازه‌هاى پنج ساله و در قالب ويرايش‌هاى پياپى، روزآمد و تكميل شود. به جهت پويايى موضوع، اين دانشنامه در هر ويرايش علاوه بر افزودن مقالات جديد، مقالات قبلى نيز با هدف رفع نواقص و اشتباهات احتمالى درصورت نياز بازنگرى و ويرايش خواهد شد.

ويرايش دوم فرهنگ سوگ شيعى، ان‌شاءالله، در سال ١٤٠٠ ه. ش. منتشر مى‌شود.

«مؤسّسه پژوهشى سرو (مطالعات آئين‌هاى شيعى)» از عموم نويسندگان و پژوهشگران حوزه‌هاى مربوط به مطالعات آئين‌هاى عزادارى، براى نگارش مقالات ويرايش بعدى و نيز تكميل و اصلاح مقالات ويرايش حاضر، دعوت به همكارى مى‌كند.