گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٤٥ - پرهيز از مواضع اتّهام

روش برخورد با دوستان بد

قَالَ ٧ : ‌ عَاتِبْ أَخَاكَ بِالْإِحْسَانِ إِلَيْهِ وَ ارْدُدْ شَرَّهُ بِالْإِنْعَامِ عَلَيْهِ‌؛

برادرت را با احسانى كه در حق او مى‌كنى سرزنش كن و شر او را با بخشش بازگردان.[١]

«جواب سنگ کلوخ نیست». اگر دوستی در حق ما ناجوانمردی کرد بهترین پاسخ او نیکی است تا شرم و حیا کند و نیز منجر به اصلاح و تلنگر او شود.

پرهيز از مواضع اتّهام‌

قَالَ ٧ : ‌ مَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مَوَاضِعَ التُّهَمَةِ فَلَا يَلُومَنَّ مَنْ أَسَاءَ بِهِ الظَّنَ‌؛

كسى كه خود را در جايگاه تهمت قرار داد، نبايد جز خود را نكوهش كند![٢]

اگر کسی که در مکان‌هایی که محل تهمت و افترا است رفت‌وآمد کند نباید دیگران را سرزنش کند چراکه به خاطر رفت‌وآمد به آن مکان‌ها به او سوءظن پیدا می‌کنند.

سعدی چنین گوید: هر که با بدان نشیند اگر طبیعت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد و اگر به خراباتی رود به نماز کردن، منسوب شود به خمر خوردن.

[١] . ح ١٥٨.

[٢] . ح ١٥٩.