گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٦٩ - هماهنگى علم و عمل

نباید سریعاً درباره دیگران قضاوت و نتیجه‌گیری کرد. چه‌بسا فرد منظور و مقصودی دیگری دارد ولی دیگران برداشت دیگری می‌کنند؛ و قضاوت عجولانه سبب بی‌اعتمادی و سوءظن می‌شود.

هماهنگى علم و عمل

قَالَ ٧ : ‌ الْعِلْمُ مَقْرُونٌ بِالْعَمَلِ فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ وَ الْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ‌ فَإِنْ [أَجَابَ‌] أَجَابَهُ وَ إِلَّا ارْتَحَلَ عَنْهُ‌؛

علم و عمل پيوندى نزديك دارند؛ و كسى كه دانست بايد به آن عمل كند، چراکه علم، عمل را فراخواند، اگر پاسخش داد مى‌ماند و گرنه كوچ مى‌كند.[١]

دانش با عمل به آن باقی و پایدار می ماند و بدون عمل به بوته فراموشی سپرده می‌شود. ثمر و نتیجه‌ای نیز ندارد.

با یک کلمه

قَالَ ٧ : الْكَلَامُ فِي وَثَاقِكَ‌ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ فِي وَثَاقِهِ فَاخْزُنْ‌ لِسَانَكَ كَمَا تَخْزُنُ ذَهَبَكَ وَ وَرِقَكَ‌ فَرُبَّ كَلِمَةٍ سَلَبَتْ نِعْمَةً وَ جَلَبَتْ نِقْمَةً؛

سخن دربند توست تا آن را نگفته باشى و چون گفتى، تو دربند آنى، پس زبانت را نگهدار چنانكه طلا و نقره خود را نگه مى‌دارى، زيرا چه‌بسا سخنى كه نعمتى را سلب کرده يا نعمتى را جلب كرد.[٢]

[١] . ح ٣٦٦.

[٢] . ح ٣٨١.