گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٧٥ - آنچه برای خود نمیپسندی

را آزمون الهى يا جبران خطاها و يا مقدمه نعمتى بدانند. آن‌ها اجر و پاداش صابران را خواهند داشت یعنی راه خودسازی؛

اما جاهلان، اين راه روشن و پرافتخار را رها كرده براى فراموش كردن مصائب، خود را به‌غفلت و بی‌خبری می‌زنند و به سرگرمی‌های ناسالم و لهو و لعب می‌پردازند; نه اجر صابران رادارند و نه افتخارات آن‌ها را.

روشن است كه منظور امام ٧ اين نيست كه يكى از اين دو راه را انتخاب كنيد بلكه منظور اين است كه اگر راه اوّل را نپذيرفتيد به راه دوم خواهيد افتاد كه رهبر شما در اين راه، شيطان و هواى نفس است. البته بعضى از جاهلان راه سومى انتخاب می‌کنند؛ آن‌قدر جزع‌وفزع و بی‌تابی می‌کنند و سخنان ناموزون می‌گویند تا خسته شوند و باگذشت زمان به‌تدریج فشار مصيبت كاسته شود؛ اين راه نيز راه عاقلان و افراد با ايمان نيست .[١]

آنچه برای خود نمی‌پسندی

قَالَ ٧ : كَفَاكَ أَدَباً[٢] لِنَفْسِكَ اجْتِنَابُ مَا تَكْرَهُهُ مِنْ غَيْرِكَ‌؛

برای اصلاح خویشتن همین بس که ازآنچه برای دیگران نمی‌پسندی دوری‌کنی.[٣]

[١] . پیام امام امیرالمؤمنین ٧ ج،١٥، ص ٣٤٢.

[٢] . به معنای دعوت کردن دیگری به نیکی‌ها و ترک زشتی‌ها. در اصل به معنای دعوت کردن به مهمانی است.

[٣] . ح ٤١٢.