گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٧٤ - راه تحمّل مصيبتها

قلب، كتاب چشم است (آنچه چشم بنگرد در قلب نشيند)[١]

چشم نامه‌رسان قلب است. و هرآنچه که چشم ببیند در قلب ثبت می‌شود و در حالات روحی و جسمی فرد اثر می‌گذارد.

راه تحمّل مصيبت‌ها

قَالَ ٧ : مَنْ‌ صَبَرَ صَبْرَ الْأَحْرَارِ وَ إِلَّا سَلَا سُلُوَّ[٢] الْأَغْمَارِ[٣]؛

در مصيبت‌ها يا مانند آزادگان بايد شكيبا بود و يا چون ابلهان خود را به فراموشى زد.[٤]

براى تخفيف آلام و دردهاى مصائب، انسان دو راه در پيش دارد؛ راهى را عاقلان برمی‌گزینند و راه ديگر را جاهلان. افراد عاقل و بزرگوار و با شخصيت در برابر مصائب شكيبايى پيشه می‌کنند، جزع‌وفزع به خود راه نمی‌دهند و می‌دانند زندگى دنيا به‌هرحال، آميخته با درد و رنج‌هاست كه بسيارى از آن‌ها اجتناب‌ناپذیر است و همگان گرفتار آن می‌شوند، خواه يك فرد ضعيف باشد يا رئيس نيرومند يك كشور و فرمانده يك لشكر.

اين شكيبايى سبب می‌شود كه آن‌ها زبان به نا شكرى نگشايند و از خداوند شكايت نكنند و در عمل نيز جزع‌وفزع ننمايند بلكه خدا را شكر گويند و مصيبت

[١] . ح ٤٠٩.

[٢] . فراموش کردن.

[٣] . نادان.

[٤] . ح ٤١٤.