گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ١١٩ - سرزنش واگیردار

برای تغییر رفتارهای اشتباه آگاهی به این مطلب مهم است که بعضی رفتارها به عادت تبدیل‌شده و قدرت عادت زیاد است و عادت‌ها بر انسان سلطه دارند. برای رهایی از این سلطه باید با برنامه و هدفمند عمل کرد.

فرار از عیب‌های خویش

قَالَ ٧ : ذَوُو الْعُيُوبِ يُحِبُّونَ إِشَاعَةَ مَعَايِبِ النَّاسِ لِيَتَّسِعَ‌ لَهُمُ‌ الْعُذْرُ فِي‌ مَعَايِبِهِم‌؛

صاحبان عیب‌ها شایع کردن عیب‌های مردم را دوست دارند تا برایشان عذری در عیب‌های خود باشد.[١]

شایع شدن عیوب دیگران به آن‌ها کمک می‌کند که عیوب خودشان را نادیده بگیرند و به‌جای اصلاح خویش در پی این هستند که جامعه را همرنگ خودشان درآوردند و با این کار در جامعه انگشت‌نما نمی‌شوند و تنها نمی‌مانند و در ضمن عیب‌های خویش را قبیح و زشت نمی‌دانند. چراکه کسانی دیگر این عیب‌ها را دارند.

سرزنش واگیردار

قَالَ ٧ : مَنْ‌ عَيَّرَ بِشَيْ‌ءٍ بُلِيَ بِهِ؛

هر که (دیگران) را سرزنش نماید خود به آن مبتلا گردد.[٢]

[١] . ح ٩٦٥٢.

[٢] . ح ١١٠٠٨.