گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٧٦ - جهل و دشمنى
برای خودسازی، کافی و وافی است که هر آنچه برای خود نمیپسندیم برای دیگران نیز همان را نپسندیم. اگر خودمان خواهان غذا و امکانات سالم... هستم همان را نیز برای دیگران بخواهیم.
شمشیر عقل و پرده بردباری
قَالَ ٧ : الْحِلْمُ غِطَاءٌ سَاتِرٌ وَ الْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلُقِكَ بِحِلْمِكَ وَ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ؛
بردبارى پردهاى است پوشاننده و عقل شمشيرى است بُرّان، پس كمبودهاى اخلاقى خود را با بردبارى بپوشان و هواى نفس خود را با شمشير عقل بكش.[١]
بهوسیله این دو نعمت الهی میتوان بسیاری از کاستیها را پوشاند و نیز گرفتار هوی و هوس نشد.
جهل و دشمنى
قَالَ ٧ : النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا؛
مردم دشمن آنند كه نمىدانند.[٢]
بیشتر مخالفتها و انکارها و نیز ترس و اضطرابها سرچشمه در نادانی بشر دارد. کودکی که از نوشیدن داروی تلخ فرار میکند دلیل آن بیخبری کودک در مورد تأثیر مفید دارو است.
[١] . ح ٤٢٤.
[٢] . ح ٤٣٨.