گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٨٠ - فرصت و غصه

سه تفسیر وجود دارد: نخست، خشمگین ساختن دوستان، دوم، شرمنده نمودن آن‌ها، سوم، برتری‌جویی و تکبر در برابر آن‌ها؛ و هرکدام در جدایی دوست از انسان تأثیرگذار است.

فرصت و غصه

قَالَ ٧ : إِضَاعَةُ الْفُرْصَةِ غُصَّة[١] ؛

از دست دادن فرصت، اندوه‌بار است.[٢]

شاید هر چیزی را بشود بازگرداند اما عمر و زمان قابل‌برگشت نیست؛ و کسانی که موقعیت‌های زندگی و فرصت‌ها را از دست بدهند چیزی جز پشیمانی نصیبشان نمی‌شود.

آنچه برای خود می‌پسندی

قَالَ ٧ : يَا بُنَيَّ اجْعَلْ‌ نَفْسَكَ‌ مِيزَاناً فِيمَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ غَيْرِكَ فَأَحْبِبْ لِغَيْرِكَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ اكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لَهَا وَ لَا تَظْلِمْ كَمَا لَا تُحِبُّ أَنْ تُظْلَمَ وَ أَحْسِنْ كَمَا تُحِبُّ أَنْ يُحْسَنَ إِلَيْكَ وَ اسْتَقْبِحْ مِنْ نَفْسِكَ مَا تَسْتَقْبِحُهُ مِنْ غَيْرِكَ وَ ارْضَ مِنَ النَّاسِ بِمَا تَرْضَاهُ لَهُمْ مِنْ نَفْسِك‌؛

اى پسرم! نفس خود را ميزان ميان خود و ديگران قرار ده، پس آنچه را كه براى خود دوست دارى براى ديگران نيز دوست بدار و آنچه را كه براى خود نمى‌پسندى، براى ديگران مپسند، ستم روا مدار، آن‌گونه كه دوست ندارى به تو ستم شود،

[١] . اندوه گلوگیر، چیزی که در گلوگیر کند و فرو نرود.

[٢] . ح ١١٨.