گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٧٠ - هر چه دانی مگو
به قول معروف اگر سخن از سیوسه دندان عبور کرد در سیوسه شهر پخش میشود؛ و کنترل و توجیه آن بسیار مشکل است. از ا ین رو باید مراقب بود که ممکن است با یک کلمه خانهای را آباد یا ویران کنیم.
هر چه دانی مگو
قَالَ ٧ : لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمُ بَلْ لَا تَقُلْ كُلَّ مَا تَعْلَمُ فَإِنَّ اللَّهَ [سُبْحَانَهُ قَدْ] فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِكَ كُلِّهَا فَرَائِضَ يَحْتَجُّ بِهَا عَلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ؛
آنچه نمیدانی مگو، بلکه همهی آنچه را که میدانی نیز مگو، زیرا خداوند بزرگ بر اعضاء بدنت چیزهایی را واجب کرده که از آنها در روز قیامت بازخواست خواهد کرد.[١]
شایسته است در سخن گفتن ظرفیت شخص مخاطب را در نظر داشت. چهبسا بدون مخاطب سنجی، سخن گفتن شما منجر به اضطراب یا انحراف شخص یا جامعه گردد.
جوینده یابنده است
قَالَ ٧ : مَنْ طَلَبَ شَيْئاً نَالَهُ أَوْ بَعْضَهُ؛
جوينده چيزى يا به آن يا به برخى از آن، خواهد رسيد.[٢]
[١] . ح ٣٨٢.
[٢] . ح ٣٨٦.