گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ١٢١ - بیتابی ناتوان

در هنگام خشم چون تعادل روانی انسان به‌هم‌ریخته است، عمل و حرف در هنگام خشم هم متعادل نیست و ممکن است باعث پشیمانی‌هایی شود که قابل جبران نیست؛ و ممکن است در این هنگام اعمالی از انسان سر بزند که در حالت عادی آن‌ها را انجام نمی‌داد و باعث آشکاری بعضی عیوب مخفی شود.

ابتدای و انتهای خشم

قَالَ ٧ : إِيَّاكَ وَ الْغَضَبَ فَأَوَّلُهُ‌ جُنُونٌ‌ وَ آخِرُهُ نَدَم‌؛

بر تو باد به دوری از خشم، پس اولش دیوانگی و آخر آن پشیمانی است.[١]

اندوهِ ضعیف کننده

قَالَ ٧ : الْهَمُ‌ يُذِيبُ‌ الْجَسَد؛

غم و اندوه بدن را آب می‌کند.[٢]

بی‌تابی ناتوان

قَالَ ٧ : الْحُزْنُ‌ وَ الْجَزَعُ‌ لَا يَرُدَّانِ الْفَائِتَ؛

اندوه و بی تابی ازدست‌رفته را بر نمی‌گردانند.[٣]

برای جبران کارهای گذشته باید متناسب با عمل فوت‌شده، اقدام جدید و متناسب صورت بگیرد. اندوه و بی‌تابی، جز خسارت روحی چیزی به دنبال ندارد.

[١] . ح ٦٨٩٨.

[٢] . ح ٧٤٥٣.

[٣] . ح ٥٦٢١.