گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٦١ - گفتار حكيمان درمان یا درد؟

خدا را از سُست شدن اراده‌هاى قوى، گشوده شدن گره‌هاى دشوار و درهم‌شکسته شدن تصميم‌ها، شناختم‌.[١]

چه بسیار که تصمیم و اراده کاری را پیش‌گرفته‌ایم اما ناگهان آن تصمیم و اراده تغییر می‌کند و یا چه‌بسا مشکلاتی که آدمی ناامید می‌شود ولکن در اوج ناامیدی، گِره از مشکل باز می‌شود.

تندخويى و جنون‌

قَالَ ٧ : الْحِدَّةُ ضَرْبٌ مِنَ الْجُنُونِ لِأَنَّ صَاحِبَهَا يَنْدَمُ فَإِنْ لَمْ يَنْدَمْ فَجُنُونُهُ مُسْتَحْكِمٌ‌؛

تندخويى بى‌مورد نوعى ديوانگى است، زيرا كه تندخو پشيمان مى‌شود و اگر پشيمان نشد پس ديوانگى او پايدار است.[٢]

هر کس بر اساس موقعیتی که برایش پیش می‌آید ممکن است دچار خشم و تند خُویی شود و آنچه مهم است بازگشت و پشیمان بودن است.

گفتار حكيمان درمان‌ یا درد؟

قَالَ ٧ : إِنَّ كَلَامَ الْحُكَمَاءِ إِذَا كَانَ صَوَاباً كَانَ دَوَاءً وَ إِذَا كَانَ خَطَأً كَانَ دَاءً؛

گفتار حكيمان اگر درست باشد درمان‌ و اگر نادرست، باشد، درد و بیماری است.[٣]

[١] . ح ٢٥٠.

[٢] . ح ٢٥٥.

[٣] . ح ٢٦٥.