گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥٩ - هدیه سخاوت!

تفاوت اخلاقى مردان و زنان‌

قَالَ ٧ : خِيَارُ[١] خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ[٢] وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا كَانَتِ الْمَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا كَانَتْ بَخِيلَةً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا كَانَتْ جَبَانَةً فَرِقَتْ‌[٣] مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ يَعْرِضُ لَهَا؛

برخى از نيكوترين خُلق و خُوى زنان، زشت‌ترين اخلاق مردان است، مانند، تكبّر، ترس، بخل، هرگاه زنى متكبّر باشد، بيگانه را به حريم خود راه نمى‌دهد و اگر بخيل باشد اموال خود و شوهرش را حفظ مى‌كند و چون ترسان باشد از هر چيزى كه به آبروى او زيان رساند فاصله مى‌گيرد.[٤]

روشن است که در همه‌جا نباید متکبر، ترسو و بخیل بود. منظور مواردی است که در صورت نداشتن این صفات به عفت و پاک‌دامنی یا امانت او لطمه و آسیب وارد می‌شود.

هدیه سخاوت‌!

قَالَ ٧ : الْكَرَمُ أَعْطَفُ[٥] مِنَ الرَّحِمِ‌؛

بخشش بيش از خويشاوندى محبّت آورد.[٦]

[١] . «خیار؛ بهترین»، «شرار؛ بدترین».

[٢] . تکبر.

[٣] . ترس.

[٤] . ح ٢٣٤.

[٥] . مایل‌تر و بامحبت‌تر.

[٦] . ح ٢٤٧.