گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٦٥ - بىنيازى از عذرخواهی

انسان بر مرگ عزیزانش صبر می‌کند و اما بر اموالش که به سرقت برده شده نمی‌تواند صبر کند.

مرگ عزیزان یقین دارد که آن شخص بازنمی‌گردد و به همین دلیل به‌تدریج آرام می‌شود ولی مالش را به‌ناحق ببرند هر زمان در فکر است که از طریقی بتواند آن را بازگرداند به همین دلیل خواب و آرامش ندارد.[١]

روانشناسى عبادات‌

قَالَ ٧ : إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاحْمِلُوهَا عَلَى النَّوَافِلِ وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَى الْفَرَائِضِ‌؛

دل‌ها (ی انسان‌ها) گاه روی می‌آورد( و پرنشاط است) و گاه پشت می‌کند(و بی‌نشاط)، پس آنگاه‌که نشاط دارند آن را بر انجام مستحبّات واداريد و آنگاه‌که پشت كرده بى‌نشاط است، به انجام واجبات قناعت كنيد.[٢]

فکر و روح همانند جسم گاهی خسته و گاهی پرنشاط است؛ و برای به دست آوردن نتیجه مطلوب شایسته است هنگامی‌که روح انسان نشاط و طراوت دارد به عبادت‌های مستحبی بپردازد تا روحش رشد و ترقی کند.

بى‌نيازى از عذرخواهی‌

قَالَ ٧ : ‌ الِاسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِنَ الصِّدْقِ بِهِ‌؛

[١] . پیام امام امیرالمؤمنین٧ ، ج ١٤، ص ٥١٦.

[٢] . ح ٣١٢.