گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥٠ - جایگاه سخن و سكوت

لجاجت

قَالَ ٧ : ‌ اللَّجَاجَةُ تَسُلُّ[١] الرَّأْيَ‌؛

لجاجت تدبير را سست مى‌كند.[٢]

یک‌دنده و لجباز بودن. فکر و رای آدمی را بی‌ارزش و نابود می‌کند. نباید خودمان را عقل کُل و همه‌چیزدان بدانیم. تنها ما نیستیم که فکر صحیح به ذهنمان می‌رسد شاید در نزدیکی ما نیز تفکری صحیح‌تر باشد که نباید با لجبازی آن را از دست داد؛ و چه‌بسا لجاجت باعث کدورت و دشمنی و تنهایی... می‌شود.

طمع‌ورزی و بردگى‌

قَالَ ٧ : ‌ الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ؛

طمع‌ورزی، بردگى هميشگى است.[٣]

فرد حریص و طمع‌کار دست به هر کاری می‌زند و عزت و شخصیت خویش را لک‌دار می‌کند تا شاید لقمه‌ای بیشتر به دست آورد. این‌گونه افراد همواره نگاهشان به دستان دیگران دوخته است تا شاید چیزی از آن‌ها به او برسد.

نتیجه کوتاهی و دوراندیشی

قَالَ ٧ : ثَمَرَةُ التَّفْرِيطِ النَّدَامَةُ وَ ثَمَرَةُ الْحَزْمِ السَّلَامَةُ؛

[١] . به معنای بیرون کشیدن شمشیر از غلاف با نرمش و یا خارج کردن هر چیزی به مدارا و نرمی است؛ و گاهی نیز به معنی نابودن کردن است.

[٢] . ح ١٧٩.

[٣] . ح ١٨٠.