مى‌كند، قدرى است- و «القدري مجوس هذه الأمة»[١]- و اگر خود را من جميع الوجوه معزول كند، شهباز شريعت از آشيان‌ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ**[٢] به پرواز مى‌آيد و به زبان مرتبه، همه اين گويد كه:

«اعملوا فكلّ ميسّر لما خلق له»[٣] و كمال اين سرّ بعد از كشف معرفت اعيان ثابته و سرّ توحيد و سرّ قدر معلوم شود؛ و اين حقايق حقيقت قرآن است و جمال قرآن را، بى‌نقاب، در آيينه دل، به شعاع نور قيّوميّت توان ديد؛ و به وسيلت فكر و راهنمايى عقل هرگز بدان نتوان رسيد إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى‌ لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ‌[٤].

بيت‌[٥]

عقل جزوى كى تواند گشت بر قرآن محيط		عنكبوتى كى تواند كرد سيمرغى شكار

و آن مقدار كه صلاحيت تنبيه و تشويق دارد، در مقدّمات گذشته، بر آن ايمايى رفت و بيش از اين گفتن و نبشتن اضطراب در عالم اندازد و «دع الشريعة[٦] و لا تحرّك سلاسل المجانين»[٧].

[١] - اقتباس از حديث مشهور:« القدرية مجوس هذه الأمة»: جامع صغير، ج ٢، ص ٨٨.

[٢] - سوره نور( ٢٤)، آيه ٤٦.

[٣] - مسند احمد، ج ١، ص ٨٢؛ حلية الأولياء، ج ٦، ص ٢٩٤؛ صحيح مسلم، ج ٨، ص ٤٧ و صحيح بخارى، ج ٣، ص ١٣٩.

[٤] - سوره ق( ٥٠)، آيه ٣٧.

[٥] - شعر از سنايى است: ديوان، ص ١٩٠.

[٦] - در نسخه‌هاى« ص» و« ل»،« دع الشر يعبر» خوانده مى‌شود و متن بر اساس تمهيدات عين القضات، ص ٤٧، تصحيح شده است.

[٧] - ص:- و لا تحرك سلاسل المجانين.