ملكوت است و او مركب است از هر دو عالم روحانى و جسمانى و او اكمل موجودات است و پيش اهل بصيرت ميان او و ميان حقّ- عزّ سلطانه- هيچ واسطه‌اى نيست و او واسطه ميان خلق و حق، و مقصود از همه افعال اوست إلّا مقرّبان ملأ اعلى كه مستثنى‌اند و سرّ «لولاك لما خلقت الأفلاك»[١]، كه در حق سيّد اولين و آخرين- صلوات اللّه عليه- آمده است، محقّق است عند ذوى الأبصار و التحقيق. و تخصيص او ٧ براى آن است كه او به اتفاق اهل كشف و عظماى مشاهده، افضل و اكمل اوّلين و آخرين است و اگر نه، مطلق اهل معرفت مطلوبان و محبوبان جناب ازلند. حكاية عن اللّه تعالى: «كنت كنزا مخفيّا فاحببت أن أعرف»[٢].

يقين مى‌دان كه اين چندين‌[٣] عجايب‌		براى يك دل بينا نهاديم‌[٤]

و همچنين حق تعالى به داوود ٧ وحى كرده است كه: «يا داوود إنّي خلقت محمّدا لأجلي؛ و خلقت ولد آدم لأجل محمد؛ و خلقت ما خلقت لأجل ولد آدم؛ فمن اشتغل بي سقت‌[٥] ما خلقت لأجله اليه؛ و من‌

[١] - در تمهيدات عين القضات، ص ٤٣ چنين است:« لولاك لما خلقت الكونين».

[٢] - پيش از اين در باب مآخذ آن مطالبى گفته آمد.

[٣] - ديوان عطار: كه چندينى.

[٤] - ديوان عطار، ص ٤١٦.

[٥] - پ: أعطيت.