آفاق معرفت - صدر الدين قونوي، محمد بن اسحاق - الصفحة ٨٣ - لامع دويم در معرفت طور نبوت و احكام و خواص آن
ثالِثُ ثَلاثَةٍ[١] تَعالى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً[٢]- و همچنين نسبت كردن ايشان، انبيا را- صلوات الله عليهم أجمعين- به سحر و كهانت و جنون، و انكار بعث و قيامت و بقاى ارواح و حشر اجساد، و رفع ثواب و عقاب.
و همچنين علم به ضابطى كلّى كه نظام عالم ارضى بر آن بود و آن را «علم حدود و احكام» خوانند. و اين جمله او را حاصل شود به تعليم و تأييد روح القدس بى واسطه تعليم و تعلّم بشرى. و همچنين قوتى كه در اجسام عالم تصرف كند به أمر الله- چنانكه خواهد آمد- كشقّ القمر[٣] و إحياء الموتى[٤] و قلب العصا ثعبانا[٥] و همچنين قوتى كه آنچه عوام را از ادراك مغيبات در خواب مبذول بود، او را در بيدارى حاصل شود.
و اين سه خاصيت است كه علما را به ادراك آن راه نيست، امّا خواصّ ديگر هست كه اصحاب مكاشفات دانند.
از جمله آن، اسرار احكام شرايع و نتايج اعمال و كيفيت تشخصّ افعال و اخلاق است، چنانكه صاحب شريعت- صلوات الله عليه و آله داند كه دو ركعت نماز را چه مقدار ثواب بود؟ و يكروزه روزه چه ثمره دارد؟ و «لا حول و لا قوّة إلّا باللّه العليّ العظيم كنز من كنوز الجنّة» چرا بود؟ و هر كه صد بار گويد: «سبحان الله و بحمده» چرا گناه او محو
[١] - سوره مائده( ٥)، آيه ٧٣.
[٢] - سوره اسراء( ١٧)، آيه ٤٣.
[٣] - اشاره است به معجزه حضرت محمد صلّى اللّه عليه و اله.
[٤] - اشاره است به معجزه حضرت عيسى ٧.
[٥] - اشاره است به معجزه حضرت موسى ٧.