پرچمدار معارف علوي در عصر قاجار؛ زندگي آقا محمد علي کرمانشاهي - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١١٥
پيشواي زنده دل و بيدار خلق باشد و روز و شب در ترويج دين و تعليم و تربيت، مسلمين بکوشد، حاکمي چون حاجي عليخان هم بوجود ميآيد که اوقات فراغت خود را به صحبت مطالب علمي بگذراند، و در نتيجه کرمانشاه به آن ترقيات نايل گردد و مردمش در اندک زماني به وظايف ديني و تکاليف مذهبي آشنا شوند، اين ها همه، نموداري از آثار وجودي آقا محمد علي است که در صفحهي روزگار به يادگار مانده است.
از رهگذر خاک سر کوي شما بود هر نافه که در دست نسيم سحر افتاد[١]
آقا محمد علي از منظر پادشاهان و حُکام وقت
صاحب مرآتالاحوال مينويسد:
آن جناب جمع فرموده بود ميان دو صفت متضاد؛ حُسن صحبت و بشاشت و رُعب و هيبت ؛ در منادمه به حدّي بود که با طفلي هم کلام ميشد و در رُعب چنان بود که حُکام سنگدل هميشه از ايشان خوف و بيم داشتند و به اين جهت بود که در عهدش رعايا و زيردستان از ظلم و ستم حکام و ظلام، در مهد امن و امان بودند.کيفيت صحبت و معاشرت رفتار و مقالات آن جناب با پادشاه گيتي پناه آقا محمد خان قاجار در ايامي که برحسب خواهش او به دارالسلطنه تهران تشريف برده بود، بر السنه و افواه مشهور است.
در قصصالعلما مينويسد:
گويند که آقا محمد علي، زماني وارد مجلس کريمخان زند شد که سلطان بود، و آقا محمد خان قاجار در حضور کريمخان ايستاده بود.
سپس کريمخان در باب آقا محمد خان مسألهاي را سؤال کرد و آقا
[١] . آل آقا ، همان.