پرچمدار معارف علوي در عصر قاجار؛ زندگي آقا محمد علي کرمانشاهي - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٢٢
سلوکيان و جانشينان اسکندر نيز در اين خطه، ياد بود هاي چون معابد و آثار تاريخي از خود به يادگار گذاشتند و در عهد پارتيان اين منطقه جزو منطقهي پهلويان بوده است، اما تأسيس و رونق فراوان اين شهر از عهد ساسانيان آغاز شد. باني اين شهر بنا به روايت آنها ، شاپور ذوالاکتاف ساساني يا قباد بن فيروز بوده است.
صاحب آثار البلاد و اخبار العباد، از کرمانشاهان و قرميسين به عنوان دو ناحيهي نزديک به هم،که بين همدان و حلوان، و در کنار جادهي زيارتي حجاج است، ياد کرده و باني اين شهر را « قباد بن فيروز » ميداند.[١]
مستوفي از اين شهرکه در آن زمان از رونق افتاده بود، تحت عنوان« قرماسين » ياد ميکند و باني آن را بهرام بن شاپور ذوالاکتاف ساساني ميداند و ميگويد:
قباد بن فيروز ساساني، اين شهر را تجديد عمارت کرده و عمارتهاي زيبايي در آن ساخته است. پس از قباد فرزندش خسرو انوشيروان، اين منطقه را تفرّج گاه خود قرار داد و قصرها و عمارات عاليهاي درآن بنا نهاد و باغهاي مصفايي را احداث کرد وجشنها و بزمهايي درآن بر پا ميکرد و بزرگان کشورهاي جهان باستان را بدان جا دعوت مينمود.[٢]
با سقوط دولت ساساني، فاتحان مسلمان از طريق گذرگاه حلوان، راههاي خوزستان تا نهاوند را پشت سرگذاشتند.
[١]. قزوینی، ذکریا محمد بن محمود، آثارالبلاد و اخبارالعباد: ٤٣٣ .
[٢] . مستوفی، حمدالله، نزهه القلوب: ١٠٨.