جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨١ - فصل بيستم مهادنه

نيست و قبولى آن مطلقا واجب نيست. ولى دوم، دايمى و مشروط به دادن جزيه و بعضى از شروط ديگر و مخصوص باهل كتابست و قبولى ذمه در فرض پيشنهاد واجب است.

٣- عقد مهادنه گاهى خالى از شرط و عوض نقدى و جنسى ميباشد گاهى شروط دارد، گاهى شرط و عوض به نفع مسلمانان است و گاهى به نفع كفار. كه بر اساس واقعيت‌هاى موجوده و مصالح مسلمانان در چارچوب مقررات اسلامى معين مى‌شود.

٤- ممكن است، در فرضى كه جهاد واجب نباشد، مهادنه هم لازم نباشد و در عمل مسلمانان بر كفار حمله نبرند ولى هيچ قراردادى را هم امضا نكنند، و اينجا اين سئوال بوجود مى‌آيد كه در فرض عدم مصلحت و عدم مفسده، آيا عقد مذكور صحيح و نافذ است يا نه؟

٥- بعضى از نويسندگان ادعا دارند، اگر كفار به متاركه و عقد مهادنه راضى باشند و پيشنهاد صلح و مسالمت را بدهند بر مسلمانان واجب است، جواب مثبت بدهند، و از جهاد دست بر- دارند هرچند كه قدرت مادى و انسانى آنرا داشته باشند.

معناى اين دعوا اينست كه جهاد واجب اسلامى تقريبا منحصر به جهاد دفاعى مى‌شود و جهاد هجومى با پيشنهاد متاركه كفار مشروعيت پيدا نمى‌كند.

دليل اينان دو آيه مباركه است:

الف- وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ. اگر كفار ميل به مسالمت نمايند، تو هم به آن مايل شو.

ب- فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا ... فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَ يُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَ يَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أُولئِكُمْ جَعَلْنا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً مُبِيناً.

اگر (كفاريكه با آنان پيمان بسته‌ايد و يا از جنگ با شما كراهت داشته‌اند) از شما كناره‌گيرى كردند و با شما نجنگيدند و راه سلم و مسالمت با شما در پيش گرفتند، خداوند براى شما عليه‌