كتاب الوافی از زمان تأليف مورد توجه علما و بزرگان قرار گرفته است. نسخه‌هاى خطى فراوانى كه از اين كتاب به جاى مانده، شروح، حواشى و مستدرك‌هايى كه بر اين كتاب نوشته شده است، همه نمايانگر عنايت دانشمندان شيعى به اين كتاب بزرگ است كه ما به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم.

الوافی گوهرى در بين جوامع روايى

در اين بخش سعي داريم به امتيازهاي الوافي اشاره كنيم. هدف از اين بحث، معرفي بيشتر اين ميراث بزرگ شيعي است.

١. ترتيب بسيار عالى در آوردن روايات در باب مناسب

فيض روايات را بر اساس متن آنها و به صورت موضوعى دسته‌بندى نموده است و در اين ترتيب، كمال دقت را در چينش روايات به كار برده است. معمولاً عناوين باب‌ها را از الكافی گرفته؛ يا عين عبارت الکافی را در عنوان باب قرار مي‌آورد و يا مشابه تعبير الکافی را به كار مى‌برد و به اين مطلب تصريح مى‌كند؛[١] ولى همواره از الکافی در انتخاب عناوين پيروى نكرده است، بلكه در برخى از موارد، عناوين بهترى را براى ابواب برمى‌گزيند.

در شيوه چيدن روايات در يك باب هم در بيشتر موارد به كلينى اقتدا كرده است، لكن در برخى موارد هم احساس مى‌كند كه روايتی بهتر است در باب ديگرى بيايد و لذا در غير بابى كه در الکافی مطرح شده، مى‌آورد. از اينجاست كه مى‌بينيم بسيارى از رواياتی كه كليني در روضةالکافی آورده، مرحوم فيض آنها را در باب‌های مختلف الوافی وارد كرده است؛ به عنوان نمونه:

ـ در الکافی بابى با عنوان «باب الذنوب» است،[٢] ولى رواياتى كه در اين باب آمده، آثار و عواقب گناهان را بيان مى‌كند. مرحوم فيض عنوان را این‌گونه عوض مى‌كند: «باب غوائل الذنوب و تبعاتها».[٣]

ـ گاهى در الکافی دو باب، با دو عنوان جدا از هم مطرح شده است، ولى مرحوم فيض اين دو عنوان را يكجا و در يك باب آورده است؛ مثلاً در الکافی «باب السفه»[٤]داريم كه پنج روايت را در بردارد و «باب السباب»[٥] را جداگانه مطرح مى‌كند. پنج روايت در باب السّفه آمده است، سه تاى آن در مورد سفاهت است و دو تاى اخير در مورد سب و دشنام.

[١]. مرحوم شهيد ثانى، به همين علت، وجود روايتى را در كتاب الارث انكار مى‌كند؛ با آن‌كه وارد شده است. (البحر الزخار، ج١، ص‌٩).

[٢]. مرحوم فيض خود در اين باره مى‌گويد: كل جزء كتاب على حده. (الوافی، ج‌١، ص‌٤٢).

[٣]. الذريعة، ج‌٢٥، ص١٣.

[٤]. فهرست‌های خود نوشت فيض كاشانی، ص‌٧٤ و ١١٢.

[٥]. الوافی، چاپ مرعشی، ج٣، خاتمه، ص١٥٣.