علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٥ - غربت و اغتراب
تعاون، مهربانی، صلة رحم، تقوا، دیدار مؤمنان، همبستگی، ادای حقوق همسایگان، عیادت بیماران و برآوردن نیازهای مؤمنان بپردازیم. همة اینها چیزهایی است که خداوند خواسته است. از این رو، ما به کنارهگیری از زندگی اجتماعی فرا نمیخوانیم و دعوت به دوری از اشتهار زمانی است که انسان احساس کند آنها او را از خدای تعالی دور میسازد.
و امّا وارد شدن به اجتماع برای خدمت به مردم و صبر بر مردم و صبر بر زشتیهایی که از مردم سر میزند، بدون چشمداشت احترام از سوی مردم، از برترین اعمال است و فرق میان این دو دقیق است. این همنشینی، همنشینی پسندیده است.
عن رسولالله٦: الذییخالط الناس و یصبر علی أذاهم افضل من المؤمن الذی لا یخالط الناس و لا یصبر علی أذاهم؛[١]
پیامبر٦ فرمود: کسی که با مردم همنشینی کند و بر آزار آنان صبر کند، برتر از مؤمنی است که با مردم همنشینی نمیکند و بر آزار آنان صبر روا نمیدارد.
قال رسولالله٦ لرجل اراد الجبل لیتعبد فیه: لصبر احدکم ساعة علی ما یکره فی بعض مواطن الاسلام خیر من عبادته خالیاً اربعین سنة؛[٢]
پیامبر خدا به مردی که میخواست برای عبادت به کوه رود، فرمود: اگر فردی از شما در نقطهای از جهان اسلام آنچه برایش ناگوار است، یکساعت تحمل کند، بهتر است از اینکه چهل سال در خلوت و تنهایی به عبادت بپردازد.
٢. انسان در اجتماع و روابط اجتماعی به قدری که برای او مفید است، وارد میشود و به افراد اجتماع خدمت میکند. اما اگر ورود او بیهدف و برای خودنمایی، در مقابل مردم باشد، باید از آن دوری کند؛ زیرا عمر او را تباه میسازد. خدای تعالی میفرماید:
Gاعْلَمُوا أَنَّمَا الْحـَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهـْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلاَدِ F؛[٣]
بدانید که زندگی دنیا تنها بازی و سرگرمی و تجملپرستی و فخرفروشی در میان شما و افزونطلبی در اموال و فرزندان است.
شایسته نیست که مؤمن به شکلی از اشکال زندگی دنیا، یعنی بازی، سرگرمی، تجملپرستی، فخرفروشی و افزونطلبی سقوط کند. این صورت از زندگی اجتماعی و روابط ناپسند، همان صورت فخرفروشی، افزونطلبی، بیهدفی، خودنمایی و... است.
٣. دوری از فضاهای سیاسی و اجتماعی، هنگامی که این فضاها باعث فساد و فتنه در زندگی انسان شود؛ زیرا این مسائل دنبالة مقام و قدرت است و ما حدیث منقول از پیامبر را شنیدیم که فرمود: «نزدیکی
[١].میزانالحکمه، ج٣، ص١٧١.
[٢].کنزالعمال، ج١، ص١٥٤، ش٧٦٩.
[٣].میزانالحکمة، ج٦، ص٣٠٢، ح٢٧٢٠.