علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦٩ - روايات اهلبيت در منابع اهلسنت
تعداد روايات ابوداود از امام باقر اندك است، او تنها هفت روايت از ايشان نقل كرده؛ در حالي كه مرويات قتاده در سنن او بيش از ١٥٠ و روايات عمرو بن دينار بيش از چهل روايت است.
ترمذي ٢٧ روايت از ايشان نقل كرده كه پنج روايت آن تكراري است. با اين همه، تعداد مرويات او از قتاده و عمرو بن دينار به ترتيب بيش از ٢١٠ و ٦٥ روايت است.
نسایی ٤٨ روايت از امام باقر آورده است كه اين تعداد، با حذف مکررات، به ٣٥ روايت ميرسد؛ در حالي كه مرويات او از قتاده بيش از ١٢٠ و روايات او از عمرو بن دينار بيش از هفتاد روايت است.
الدارمی تنها نه روايت از ايشان نقل کرده است؛ در حالي كه تعداد مرويات او از قتاده بيش از هشتاد روايت و رواياتش از عمرو بن دينار بيش از چهل روايت است.
حاكم ٤٩ روايت از ايشان نقل كرده است كه اين رقم، با حذف مکررات، به چهل روايت ميرسد؛ در حالي كه روايات او از قتاده بيش از ٢٥٠ و رواياتش از عمرو بن دينار بيش از هفتاد روايت است.
بيهقي بيشترين روايات را در مقايسه با ساير كتب از امام باقر نقل كرده است. او ١٨٥ روايت از ايشان آورده است كه اين تعداد، با حذف مکررات، به ١٣٩ روايت ميرسد. با اين همه، مرويات او از ديگر راويان همطبقة امام باقر بيشتر از اين تعداد است؛ براي نمونه، تعداد روايات او از قتاده بيش از هشتصد روايت و رواياتش از عمرو بن دينار بيش از چهارصد روايت است.
متقي هندي ١٣٦ روايت از امام باقر در كتاب خود آورده است كه يك روايت آن تكراري است. اين در حالي است كه تعداد مرويات او از قتاده بيش از ١٨٥ روايت و رواياتش از عمرو بن دينار حدود پنجاه روايت است. روشن است كه در مورد روايات امام سجاد نيز ميزان روايات ديگر راويان همطبقه با ميزان روايات امام سجاد تقريباً در يك سطح و حتي در برخي موارد، از آن كمتر است.
اقوال و افعال امام باقر٧ در منابع اهلسنت
محدثان اهلسنت اقوال و افعال اندكي را از امام باقر روايت كردهاند. در اين ميان، حاكم و ترمذي، به ترتيب، با نقل بيش از شش و پنج روايت از اين نوع گوي سبقت را از ديگران ربودهاند و بيهقي، متقي هندي و الدارمی نيز هر كدام، به ترتيب، با نقل سه، دو و يك روايت از اين روايات در ردههاي بعدي هستند. بدينترتيب، در مجموع، هفده روايت از اينگونه روايات در منابع اهلسنت آمده است.
جمعبندی و بررسی كلی
در مجموع، در منابع يازدهگانة اهلسنت ٥٤٢ روايت و با حذف مکررات، ٣٣٤ روايت از امام باقر آمده است كه در اين ميان، بيهقي و متقي هندي با نقل بيش از ١٣٠ روايت در رتبة اول قرار دارند و محدثاني چون بخاري، ابوداود و الدارمی از نظر ميزان نقل روايات ايشان در پايينترين رتبه جاي گرفتهاند. همچنين در اين منابع ١٧٣ روايت در فقه، ٥٢ روايت در آداب، ٣٤ روايت در تاريخ، ٢٣ روايت در فضايل، ١٦ روايت در مسائل اعتقادي، ١٥ حديث در ادعيه و زيارات، نه روايت تفسيري و نه روايت اخلاقي و سه روايت در موضوع پزشكي از ايشان نقل شده است. (نمودار شمارة ١٠)