س ٢٥٨- زيد مدعى است كه عمرو و خالد او را مورد ضرب و جرح قرار داده و استخوان بينى او را شكسته‌اند ولى مدعى عليهما انكار كرده‌اند و به جهت نبودن بيّنه، مورد از موارد لوث تشخيص داده شده و قسامه نسبت به هر دو نفر جارى شده است، بيان فرماييد نحوه تعيين ديه نسبت به هر يك از مدعى عليهما چگونه است؟ و همچنين نحوه تعيين ديه نسبت به ساير جراحات وارده بر مضروب با توجه به اين كه علم اجمالى به ايراد ضرب و جرح توسط يكى از آن دو داريم چگونه است؟

ج- در فرض سؤال حاكم شرع دو متهم را وادار كند ديه شكستن استخوان بينى و ساير جراحات را خودشان با توافق و مشتركاً يا منفرداً، با قرعه يا بدون قرعه بدهند و اگر توافق نكردند ظاهر اين است كه بايد ديه را به نحو مساوى بپردازند.

س ٢٥٩- چنانچه قاتل را قصاص كنند آيا بايد كفاره قتل را از مال او بدهند؟

ج- در صورت قصاص كفاره ساقط است و چيزى بر ورثه و ولى او نيست.

س ٢٦٠- شخصى به جهت ناراحتى و مشكلات زندگى خودكشى كرده است، اوّلًا اصل اين عمل شرعاً چه صورت دارد؟ و ثانياً آيا لازم است از اموال او كفاره پرداخت شود؟

ج- اصل اين عمل از گناهان كبيره است و ناراحتى و مشكلات هر چه و هر مقدار باشد مجوّز ارتكاب چنين گناه بزرگى نمى‌شود [١] و در صورت وقوع،

[١]- فى الخبر عن ابى ولّاد الحناط قال سمعت ابا عبد الله عليه السلام يقول: «من قتل نفسه متعمّداً فهو فى نار جهنم خالداً فيها» و عن ابى جعفر عليه السلام قال: «ان المؤمن يبتلى بكل بليّة الّا انه لا يقتل نفسه». وسائل الشيعة، ج ١٩، ص ١٣، باب ٥، تحريم قتل الانسان نفسه من ابواب القصاص فى النفس.