جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٩٣ - خمس

براى محاسبه خمس از زمان فروش ملاك است، يا وقت وصول پول؟

ج- پس از وصول پول و نقد شدن چك محاسبه كند.

س ٤٩- مقدارى قند و برنج و مبلغى پول براى عزادارى محرم جمع شده و زياد آمده كه در سال آينده مصرف مى‌شود، آيا خمس آنها واجب است؟

ج- خمس به آنها تعلق نمى‌گيرد.

س ٥٠- در بسيارى موارد از جمله مسائل خمس فرموده‌ايد (در حد شأن) لطفاً بفرماييد معناى شأن و ملاك آن چيست؟

ج- در اين موارد «شأن» به معناى موقعيت و حاجت و نياز است. و حد شأن يعنى به اندازه موقعيت و حاجت. و اين معنا نسبت به افراد و جامعه‌اى كه در آن زندگى مى‌كنند متفاوت است و ملاك تشخيص آن عرف است. مثلًا اگر كسى به شخصى چيزى اهداء كند كه در عرف بى‌مورد و اسراف محسوب شود به طورى كه دهنده را ملامت كنند، گفته مى‌شود هديه دادن در حد شأن او نيست.

س ٥١- شخصى در سال گذشته مقدار صد كيلو برنج در منزل داشته كه آخر سال خمسى زياد آمده بود و خمس آن را پرداخت و در سال جارى آنها را مصرف كرد و از درآمد سال برنج خريده كه در آخر سال خمسى، همان مقدار برنج عوض آنها موجود است، آيا بايد خمس اينها را هم بدهد؟

ج- خمس اين مقدار كه عوض برنجهاى مخمس است واجب نيست.

س ٥٢- اين جانب سال گذشته در اوّل سال خمسى خود مبلغ يكصد هزار تومان پول مخمس در بانك داشتم. در سال جارى اين پول را به تدريج صرف مايحتاج منزل كردم. ولى در آخر سال جارى، از درآمد امسال همان مبلغ را مجدداً در بانك گذاشتم. بفرماييد آيا بايد خمس اين مبلغ را هم‌