معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - منجمد ساختن بدن انسان زنده

اين آيه گواه بر آن است كه آنها يك خواب عادى نداشته‌اند بلكه حالتى شبيه حالت يك مرده- با چشم گشوده- داشته‌اند.

به علاوه قرآن مى‌گويد: «نور آفتاب به درون غار آنها نمى‌تابيد» و با توجه به اينكه غار در يكى از ارتفاعات آسياى صغير در منطقه سردى بوده، شرايط استثنايى خواب آنها را روشنتر مى‌سازد.

از سوى ديگر قرآن مى‌گويد: «... وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ‌؛ ما آنها را به سوى راست و چپ بر مى‌گردانيديم».

و اين نشان مى‌دهد كه آنها در حال يكنواختى كامل نبوده‌اند و عوامل مرموزى كه هنوز براى ما ناشناخته مانده است (احتمالًا در هر سال يك بار) آنها را به سمت راست و چپ مى‌گردانده تا به ارگانيزم بدن آنها صدمه‌اى وارد نشود.

اكنون كه اين بحث علمى به قدر كافى روشن شد نتيجه‌گيرى از آن، در بحث معاد نياز به گفتگوى زيادى ندارد، زيرا بيدار شدن پس از آن خواب طولانى بى شباهت به زنده شدن پس از مرگ نيست، و امكان معاد را به ذهن نزديك مى‌كند.