معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٣ - بهشت و دوزخ كجاست؟

عبدالجبّار و ابوهاشم‌ كه دو نفر از علماى عقايد هستند، عقيده دارند كه بهشت و دوزخ الان وجود ندارند و بعداً ايجاد مى‌شوند، اكثريت دانشمندان اسلامى معتقد به وجود فعلى آنها هستند، و قرائن و شواهدى نيز در منابع اسلامى براى اين موضوع به چشم مى‌خورد از جمله:

١- «وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى‌* عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى‌* عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى‌؛ بار ديگر پيامبر (ص) فرشته وحى را مشاهده كرد، نزد سدرة المنتهى، همانجا كه بهشت جاويدان قرار دارد». [١]

اين آيات كه از جريان معراج پيامبر (ص) سخن مى‌گويد نشان مى‌دهد كه بهشت هم اكنون موجود است.

٢- «وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحيطَةٌ بِالْكافِرينَ‌؛ هم اكنون دوزخ كافران را احاطه كرده است». [٢]

اين تعبير كه در دو آيه قرآن ديده مى‌شود نشانه احاطه فعلى دوزخ به كافران است و كلمه جهنم معمولًا به دوزخ رستاخيز گفته مى‌شود.

٣- جمله «اعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ‌؛ بهشتى كه براى پرهيزكاران آماده است».

و جمله «اعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ‌؛ دوزخ براى كافران آماده است» كه در آيات مختلف قرآن وارد شده نيز شاهد ديگرى براى اين موضوع محسوب مى‌گردد. [٣] اين از يكسو.

ولى از سوى ديگر از پاره‌اى از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه وسعت بهشت، به اندازه پهنه زمين و آسمان است:

«وَ سارِعُوا إِلى‌ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ اْلأَرْضُ أُعِدَّتْ‌

[١]. سوره نجم (٥٣)، آيات ١٣ تا ١٥.

[٢]. سوره توبه (٩)، آيه ٤٩- و سوره عنكبوت (٢٩)، آيه ٥٤.

[٣]. سوره آل عمران (٣)، آيه ١٣٣ و ١٣١- سوره بقره (٢)، آيه ٢٤.