داستان ياران - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤ - ٣ مراء و جدال

نمى‌فهمند، و يا مى‌فهمند و شهامت اقرار به اشتباهاتشان را ندارند. به اميد روزى كه شاهد پايان يافتن اين كج‌فهمى‌ها باشيم.

٣. مراء و جدال‌

خداوند در پايان آيه مورد بحث خطاب به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: اگر مى‌خواهى با آنان بحث كنى دو اصل را فراموش مكن: نخست اين كه براى آنها دليل ظاهر و آشكار و محكمى ارائه كن. ديگر اين كه خصوصى با آنها بحث نكن، بلكه در حضور مردم و به صورت علنى باشد، تا نگويند با پيامبر صلى الله عليه و آله صحبت كرديم و نبوديد ببينيد كه او را محكوم كرديم».

سؤال: در اين آيه شريفه واژه مراء به كار رفته است. منظور از مراء چيست؟

و نظر اسلام در مورد اين جرّ و بحث‌هايى كه هر از چندى در جامعه، ميان افراد و گروه‌هاى مختلف رخ مى‌دهد چه مى‌باشد؟

جواب: مراء در اصل لغت به معناى دوشيدن شير از پستان گوسفند و گاو است. سپس به بحث‌هايى كه مى‌خواهند نتيجه‌اى از آن بگيرند نيز گفته شده، ولى بايد توجّه داشت كه مراء بر سه قسم است:

١. اين كه يك نفر با شخصى ديگر، كه منكر حقيقتى است بحث مى‌كند و ادلّه محكم و متقنى ارائه مى‌دهد، تا او را به حقيقت رهنمون گردد. اين گونه بحث‌ها كه هم هدف حق است و هم نيّت خالص اشكالى ندارد. مثل اين با شخصى كه منكر اسلام است بحث مى‌كند و ادلّه منطقى و محكمى ارائه مى‌دهد تا او را به اسلام متمايل سازد. اين مراء ممنوع نيست، بلكه گاه واجب است.

٢. سخن حق مى‌گويد، اما نيّتش حق نيست، بلكه هدفش برترى‌جويى است، و مى‌خواهد سخنش را به كرسى بنشاند، اين نوع جرّ و بحث‌ها حرام است.