داستان ياران - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٨ - كيفيّت يا كميّت؟

مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما بهتر عمل مى‌كنيد، و او آمرزنده است».

اين كه خداوند متعال بر «احسن عملا» تكيه كرده، و «اكثر عملا» نفرموده، نشان از تقديم كيفيّت بر كميّت دارد. در بعضى روايات‌ [١] نيز به اين مطلب اشاره شده است.

٢. خداوند متعال در مورد آرايش سپاه اسلام در آيه شريفه ٦٦ سوره انفال مى‌فرمايد: « «فَإِنْ يَكُنْ مِّنْكُمْ مِّائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَإِنْ يَكُنْ مِّنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ»؛ بنابراين، هرگاه يكصد نفر با استقامت از شما باشند، بر دويست نفر پيروز مى‌شوند؛ و اگر يك هزار نفر باشند، بر دو هزار نفر به فرمان خدا غلبه خواهند كرد؛ و خدا با صابران است».

جنگهاى گذشته بر محور نفرات دور مى‌زد، معمولًا هر لشكرى كه سرباز بيشترى داشت، پيروز مى‌شد. ولى در عين حال خداوند متعال خطاب به رزمندگان اسلام مى‌فرمايد: «هر يك نفر از شما توانايى مقابله با ده نفر را دارد».

بنابراين، در مسائل نظامى نيز لشكر با كيفيّت مقدّم بر لشكر با كميّت است.

٣. در زمان بنى‌اسرائيل مردم از ظلم و ستم حاكم زمان خود جالوت ستمگر به ستوه آمده بودند، لذا خدمت پيامبر خود رسيده و از وى خواهش كردند كه فرمانده‌اى شجاع به آنها معرّفى كند، تا زير پرچم و تحت فرمان او به جنگ جالوت رفته، شرّ او را كم كنند. پيامبر خدا جوان شجاع و باايمانى به نام طالوت را به آنها معرفى كرد. مردم ظلم كشيده تحت فرمان طالوت شجاع به سمت جالوت حركت كردند. طالوت آنها را در سه مرحله آزمايش كرد و با كسانى كه از آزمايش سربلند خارج شدند در مقابل سپاه جالوت صف‌آرايى كرد. سپاهيان‌

[١]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٢٢ (به نقل از تفسير نمونه، ج ٢٤، ص ٣١٧).