داستان ياران - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - معناى ترك اولى
مىشود و نه اعمالش حبط مىگردد، امّا اين امكان در مورد امّت آن حضرت وجود دارد. بنابراين معناى آيه اين است كه: «اى امّت محمّد! مراقب اعمال خود باشيد. مبادا عمرى عبادت و اطاعت كنيد و در پايان عاقبت به خير نشويد و اعمالتان حبط گردد».
در آيه محلّ بحث نيز خطاب، متوجّه مردم است كه إنشاءاللَّه را در كارهاى خود فراموش نكنند. بعضى نيز گفتهاند: فراموشى إنشاءاللَّه گناه نيست، بلكه ترك اولى است بنابراين اگر پيامبر صلى الله عليه و آله هم مرتكب آن شده و آن را فراموش كرده باشد اشكالى ندارد.
معناى ترك اولى
سؤال: حضرت آدم ترك اولى كرد و از آن درخت ممنوع خورد و از بهشت اخراج شد. [١] فُطْرس ملك مرتكب ترك اولى شد و بال و پرش ريخت و به جزيرهاى در زمين تبعيد گشت. [٢] حضرت يونس عليه السلام ترك اولى كرد و مدّت زيادى در دل نهنگى حبس شد. [٣] و برخى ديگر از پيامبران نيز ترك اولى داشتهاند. [٤] منظور از ترك اولى چيست؟
جواب: ترك اولى نه گناه است و نه مكروه و نه حتّى مباح، بلكه رها كردن مستحب مؤكّد و انجام دادن مستحب عادى است. مثلًا در فاصله يك كيلومترى
[١]. سوره بقره، آيه ٣٦.
[٢]. بحارالانوار، ج ٢٦، ص ٣٤١.
[٣]. سوره انبيا، آيه ٨٧.
[٤]. شرح آن را در كتاب پيام قرآن، ج ٧، ص ١٠٣ به بعد مطالعه فرماييد.