فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - قسامه تعددّ افراد يا تكرار قسم؟*
عادل از غير خودتان براى شهادت بياوريد تا آن شخص يهودى را درعوض كشته شما قصاص كنم و اگر دو شاهد پيدا نكرديد پنجاه مرد براى قسامه بياوريد تا او را قصاص كنم. انصار به پيامبر گفتند: ما شاهدى غير از خود نداريم و دوست نداريم براى چيزى كه نديديم قسم ياد كنيم. پس از آن، پيامبر ديه آن مرد را پرداخت .
امام صادق(ع) فرمود: خون مسلمانان با قسامه حفظ مىشود؛ زيرا هرفاسق و فاجرى نمىتواند هرگاه فرصت يافت، دشمن خود را بكشد؛ چون از قسامه مىترسد و مىداند كه اگر كسى را كشت درعوض او كشته خواهد شد.
اگر مدعى نتوانست قسامه را اقامه كند، مدعى عليه پنجاه نفر را براى قسامه مىآورد كه اين گونه سوگند ياد كنند: «مانكشتيم و قاتل را نمىشناسيم.» درغير اين صورت اگر كشته اى ميان مردمى يافت شد و مدعيان قسم ياد نكردند و متهمان نيز بر بى گناهى خود قسم نخوردند، متهمان بايد ديه را بپردازند.
صحيحه زراره و روايت ابوبصير نيز از اين دسته هستند. (١٠) اين روايات ظهور در شرطيت تعداد پنجاه مرد در قسامه هردو طرف دعوا دارند.
قال:
(١٠) وسائل الشيعه، ج١٩، ص١١٧و١١٨، باب ١٠ از ابواب دعوى القتل و مايثبت به، ح ٣و٥.
(١١) وسائل الشيعه، ج١٩، ص١١٥، ب٩ از ابواب دعوى القتل و مايثبت به، ح٦.