فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧ - سپرده هاى بانكى «تطبيق فقهى و احكام آن» محمدعلى تسخيرى

وارد همه مضاربه هايى مى‌كند كه با گروه هاى مختلف منعقد كرده است. از اين رو احتمال عدم سود جدا كم مى‌شود و طبيعتا لازم است كه درصد مقرّر از سود جايگزين اين احتمال باشد و بتواند در برابر بانك‌هاى ربوى، اموال سپرده گذاران را جذب كند. همچنين امورى را پيشنهاد مى‌كند كه موجب مى‌شوند تا بانك بتواند درخواست هاى برداشت را هنگام فرا رسيدن زمان مقرّر پاسخ گويد. (٢٠)

در خور توجه است كه سپرده هاى پس انداز را از يك سو مى‌توان از سپرده هاى ثابت دانست به اعتبار احتمال ثبات آنها چون برداشت از سپرده هاى پس انداز دشوار است به خلاف سهولتى كه در برداشت از حساب هاى جارى وجود دارد ولذا دراين صورت به اعتبار اين كه سپرده هاى پس انداز به عنوان مشاركت وارد عمليات سرمايه گذارى مى‌شوند مبالغى به آنها افزوده مى‌شود؛ چنان كه سپرده هاى پس انداز را مى‌توان همچون حساب‌هاى جارى به عنوان قرض محسوب كرد كه دراين صورت درآمدزا نخواهند بود.

الگوى بانكدارى غير ربوى در ايران اين گونه است كه سپرده هاى پس انداز را قرض الحسنه اعلان مى‌كند و سودى به آنها تعلق نخواهد گرفت، امّا درعوض بانك هاجوايزى را به عنوان هديه به صاحبان حساب هاى پس انداز مى‌دهند و بانك ها احيانا درصورت بالا بردن مبالغ پس انداز شده و افزايش مدت بقاى اين مبالغ دربانك‌ها، نوبت هاى جايزه را بالا مى‌برند تا موجب تشويق اين گونه پس اندازها شوند.

اگر اين روش متضمن وعده اى الزامى به دادن سود به سپرده گذاران نباشد، هيچ اشكالى درآن وجود ندارد.

سؤال: آيا سپرده گذار مى‌تواند بخشى از اموال خود را قبل از پايان مدت از حساب سرمايه گذارى برداشت كند؟

جواب: هرقدر زمان ماندن سپرده ها نزد بانك بيشتر باشد، امكان بيشترى فراهم مى‌شود تا پروژه هاى سرمايه گذارى با بازدهى بيشتر به اجرا درآيند. البته بانك بايد در طول دوره هاى معيّنى امكان برداشت پول را براى سپرده گذاران


(٢٠) البنك اللاربوى، ص٣٢ـ٤٠.