فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - سپرده هاى بانكى «تطبيق فقهى و احكام آن» محمدعلى تسخيرى

بلكه حتّى به طور قانونى مى‌توان از بانك، پول را مطالبه كرد. بنابراين حتى طبق مذهب مالكى نيز امكان ندارد سپرده جارى را بر وديعه تطبيق داد. بدون شك سپرده جارى، قرض كامل است؛ چون تصرف در آن استثنا ندارد.

امّا نيّت و انگيزه سپرده گذارى درواقع از دو عامل ناشى مى‌شود:

١. دربانك هاى ربوى چنين است [ كه حساب جارى را به عنوان وديعه تلقى مى‌كنند].

٢. سپرده حساب جارى به وديعه نزديك تر و شبيه تر است؛ زيرا در هر لحظه مى‌توان آن را به طور كامل دريافت كرد. و نيز به اين دليل كه سپرده جارى نزد بانك محفوظ مى‌ماند و به همان نتيجه وديعه منجر مى‌شود مگر اين كه هنگام تطبيق شرعى اين عقد، نيّت مذكور با علم دو طرف به اين كه اين مال به مجرد تسليم به بانك، تحت تصرف كامل بانك قرار مى‌گيرد، مطلقا هماهنگى ندارد بلكه اين علم با قرض هماهنگ است نه با ايداع، حتى اگر عنوان ايداع برآن گذاشته شود. اين مورد نظير سپرده هاى ثابتى هستند كه در بانك‌هاى ربوى، قرض محسوب مى‌شوند حتى اگر عنوان ايداع برآنها گذاشته شود. بنابراين معتبر درعقود، قصد و معناست نه الفاظ و مبانى.

اگر بپذيريم سپرده هاى جارى وديعه هستند لازم است بگوييم كه تصرف بانك يا موجب انتقال اموال به ذمه بانك مى‌شود يا اين كه مجرد تصرف درمال مودع و سپرده گذار است.

اگربگوييم به ذمه بانك منتقل مى‌شود، به معناى استقراض خواهد بود كه دراين صورت گوياى اين نكته است كه وديعه از ابتدا مجمل بوده است؛ زيرا قصد بانك از اول، تصرّف درآنها بوده است و به اعتبار اين عقد مانند يك مالك كامل درحساب جارى تصرف مى‌كند ـ بلكه بانك ها بدون درخواست اجرت براى خدمات، اقدام به افتتاح حساب هاى جارى و عرضه خدمات مى‌كنند و اگر بانكى درخواست اجرت كند، نشانه ضعف آن است ـ تا از جريان يافتن پول كه حساب هاى جارى آن را تأمين مى‌كنند، استفاده كنند.حتى اگر اين بانك ها، غير