ولانّ الحمل لا يوجد إلا بعد أن ترى المرأة المني؛ لانّ اللّه تعالى أخبر أنّ الولد مخلوق من ماء الرجل و ماء المرأة، بقوله: {يخرج من بين الصلب والترائب} (٢٩) أراد من «الصّلب» الرجل، و من «الترائب» المرأة، و قوله: {من نطفة أمشاج نبتليه} (٣٠) أراد «بالامشاج» الاختلاط. (٣١)

شيخ الطايفه انبات شعر(روييدن موى زير بغل) را نيز علامت واقعى بلوغ نمى‌داند، بلكه دلالت كننده بر بلوغ قلمداد مى‌كند. از اين رو علامت هاى بلوغ را، به طور حقيقى، سه تا برمى شمارد: احتلام، حيض، سن.

درمورد «رشد» در آيه (٣٢) ، محلّ بحث و مناقشه فقيهان بوده و هست. درمعناى آن اختلاف بوده است. شيخ در مورد معناى آن مى‌گويد:

رسيدن به سن رشد آن است كه بتواند درمورد آنچه رفتارى عادلانه در دينش است، به طور شايسته عمل كند. (٣٣)

درمورد وقت دريافتن رشيد شدن فرزند، براساس ديدگاه شيخ با تمسّك به آيه، بايد قبل از بلوغ استعلام و اختبار كرد؛ زيرا براساس آيه، اگر اختبار بعد از بلوغ واقع شود، بايد بالغ رشيد محجور باشد تا وقتى كه حال او معلوم شود و آن جايز نخواهد بود. (٣٤)

مواردى از نسخ آيات

درپايان، به برخى از موارد نسخ آيات، كه شيخ متذكر آنها شده و در استنباط و

(٢٩) طارق، آيه٧.
(٣٠) انسان، آيه٢.
(٣١) مبسوط، ج٢، ص٢٨٣.
(٣٢) نساء، آيه٦.
(٣٣) مبسوط ، ج٢، ص٢٨٤.
(٣٤) مبسوط ، ج٢، ص٢٨٤.