د) مراد از آنها هركسى است كه اسلحه بركشد و مردم را بترساند؛ درخشكى باشد يا دريا، در ميان مناطق مسكونى باشد يا صحرا. براين اساس دزد نيز از مصاديق كافر خواهد بود.

شيخ اين قول را به روايات اصحاب اماميّه نسبت مى‌دهد، و اذعان مى‌دارد كه در برخى روايات آنان نيز برمعناى راهزن، يعنى همان معنايى كه فقيهان عامّه برشمرده اند، حمل شده است.

با توجه به اين چهار قول در معناى «محارب» خواهيم ديد كه حكم هريك و معانى بخش حكمى آيه نيز تغيير مى‌كند. شيخ دراين باره اين گونه آغاز مى‌كند:

پس كسى كه بگويد: مقصود، راهزنان هستند، حكم آيه آن است كه هرگاه امام بر او پيروزى يافت، تعزيرش كند و تعزير آن است كه او را از شهرش بيرون كرده يا درغير آن شهر زندانى شود. برخى مى‌گويند: در غير شهرش بايد زندانى شود و همين عقيده ماست جز آن كه اصحاب ما روايت كرده اند كه نبايد در شهرش بماند، بلكه از همه كشورهاى اسلامى بيرون رانده مى‌شود. (١٣)

پس از اين ، شيخ به بررسى فروعات و جوانب حكم مى‌پردازد و به تفصيل دراين باب سخن مى‌راند. وى حكم محاربه را به دليل عموميّت آيه، درمورد زنان و مردان يكسان مى‌داند. (١٤)

(١٢) مقصود شيخ از اصطلاح«فقهاء» در اين موارد فقيهان عامّه است.
(١٣) مبسوط، ج٨، ص٤٨.
(١٤) مبسوط، ج٨، ص٥٦.