نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٢ - ٨ منابع حقوق بشر در اسلام

آسماني پيش از اسلام. حق اين است كه تنها منبع حقوق در اسلام «ارادة تشريعى الهى» است؛ يعني اعتبار قواعد و مقررات حقوقي از ديدگاه اسلام به اين است كه به ارادة تشريعى خداى متعال استناد داشته باشد. استناد به هيچ منبع ديگرى قواعد و مقررات حقوقى را اعتبار و ارزش نمى‏دهد. اهميت بى‏مانند كتاب، در درجة اول، و سنت در درجة دوم، از آنجا ناشى مى‏شود كه اين دو نشانة ارادة تشريعى الهى‌‌اند؛ يعنى اگر بخواهيم حكم خداى متعال را در موردى بدانيم، چاره‏اى نداريم جز اينكه به کتاب و سنت مراجعه كنيم. به ديگر سخن، اين دو خودشان منبع نيستند، بلكه قانونگذار را به منبع اصلى رهنمون مى‏شوند.

«اجماع» نيز منبع مستقلى به شمار نمى‏آيد. هرگز چنين نيست كه اگر همة فقيهان و عالمان دين در يك زمان يا حتى در همة اعصار، نظر واحدي دربارة مسئله‌اي داشتند، صِرف اتفاق نظر آنان، خاستگاه اصليِ اعتبار و ارزش آن رأي باشد، همچنين «رويّة قضايى» كه به منزلة يكى از منابع حقوق در نظام‌هاى حقوقى ديگر معتبر است به خودي خود از نظر اسلام اعتباري ندارد. به همين دليل، هر اجماعى حجت نيست، بلکه اجماع تنها در صورتى حجيت دارد كه يقين يا ـ دست‌كم ـ ظن اطمينانى حاصل شود که اتفاق نظر عالمان در حکم مورد نظر به سبب دسترس آنان به سنتى بوده است كه ما