نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٩ - نظامنامه حقوق و تكاليف بشر

با توجه به اينكه حيات، صحت و سلامت، استفاده از نعمت‌ها و مواهب طبيعى و مادى، ازدواج و تشكيل خانواده آبرومندى و حيثيت اجتماعى و...، مقدمه براى استكمال روحى و معنوى است، بايد هر انسانى حق داشته باشد كه عقايد و احكام دين و مذهب حق و راه و رسم درست زندگى را ياد بگيرد تا به رشد معنوى و كمال روحى دست يابد. همچنين بايد هر انسانى حق داشته باشد كه آموختههاى خود را در اين زمينه به كسان ديگرى كه طالب آن‌اند ياد بدهد.

(٢) «هر انسانى حق تعلم و تعليم هر يك از علوم، فنون، حرفه و صنعتي را كه براى تأمين مصالح مادى و معنوى فرد يا جامعه ضرورى و مفيد است، دارد. اين حق متضمن آزادى فعاليت‌هاى ادبى و هنرى، فرهنگى و تبليغى كه در جهت خير و صلاح فرد يا جامعه باشد نيز هست».

هر انسانى حق تحصيل هرگونه دانش و شناختى را كه براي فرد يا جامعه مفيد باشد، دارد. همين‌طور مى‌تواند علم و معرفتى را كه كسب كرده، به ديگران انتقال دهد. بنابراين، هيچ كس نمى‌تواند ديگرى را از تعلم و تعليم عقايد و احكام دين و مذهب حق و راه و رسم درست زندگى و هرگونه دانش و شناخت مفيد ديگر منع كند.

(٣) «هر انسانى در باب همة امورى كه به تحصيل علوم، فنون حرفه‌ها و صنايع مفيد مربوط مى‌شود، از قبيل رشتة تحصيلى، مدت زمان تحصيل و شيوه و روش تحصيل حق تصميم‌گيرى دارد».

گذشته از حق تحصيل علم و معرفت مفيد، هر شخصى حق دارد دربارة مسائلى مانند اينكه در پى تحصيل چه علم و معرفتى باشد، چه مدتى را صرف اين كار كند و در اين كار چه شيوه‌اى را در پيش گيرد، خود آزادانه تصميم بگيرد. در امورى از اين دست نمى‌توان كسى را مجبور كرد.

مادّه پانزدهم: (١) «هر انسانى مادام كه به مصالح مادى و معنوى جامعه لطمه وارد