نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٣ - نظامنامه حقوق و تكاليف بشر

مادّه دوم: «هر انسانى حق صحت بدنى و سلامت روحى و عقلى دارد، مگر در مواردى كه خداى متعال حق صحت بدنى را سلب كرده باشد».

پس كسى حق ندارد كه عضوى از بدن انسانى را قطع و يا ناقص سازد؛ همچنين حق ندارد با رفتار خود انسانى را دچار بيمارى جسمي يا روانى نمايد. البته هر انسانى بايد صحت بدن و سلامت روح و عقل خود را حفظ كند و كارى كه آنها را به مخاطره مي‌اندازد انجام ندهد. اما اين تكليف جنبة حقوقى ـ اجتماعي ندارد، بلكه از امور فردي است که در اصل به قلمرو اخلاق تعلق دارد.

مادّه سوم: (١) «هر انسانى حق استفاده از نعمت‌ها و مواهب مادى و طبيعى خداى متعال از قبيل نور و حرارت خورشيد، هوا، آب، ساير خوردنيها و آشاميدنيها، لباس و مسكن را دارد تا بتواند نيازهاى جسمانى خود را رفع كند. حق بهره بردارى از زمينهاى بى‌مالك، ماهيان و ساير موجودات درياها و ديگر منابع طبيعى از فروع همين حق است».

(٢) «هر انسانى، در كيفيت استفاده از نعم و مواهب تا آنجا كه به مصالح مادى و معنوى خود آسيب نرساند، آزاد است».

بند اول اين مادّه، ناظر به اصل استفاده از نعمت‌هاي الاهي است، چون بدون رفع نيازمنديهاى جسمانى ادامة صحت و سلامت و حيات ممكن نيست. بايد استفاده از نعمت‌ها و مواهب مادى و طبيعى كه موجب رفع آن نيازهاست، مجاز باشد. به بيان ديگر، حكمت الهى كه اقتضاى حيات انسان در اين جهان را دارد، مقتضى استمرار حيات نيز هست. در نتيجه اقتضا دارد بهره‌ورى از نعمت‌هايي که موجب بقا و استمرار حيات است، مجاز باشد.

پس بر مبناي حكمت الهى مى‌توان گفت كه خداى متعال به انسان حق داده است كه از نعمت‌هايى بهره گيرد كه استفاده از آنها شرط بقاى حيات است.

بند دوم، بيانگر آزادي در كيفيت استفاده از نعمت‌هاي الاهي است. انسان در انتخاب انواع نعمت‌ها، اعم از خوراك، پوشاك، مسكن و...، به هر كيفيتي كه مي‌خواهد، آزاد است،