پاسخ استاد به جوانان پرسشگر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٨ - پرسش
«إِنّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ»[١] مسلماً ما از مجرمان انتقام خواهيم گرفت.
«... فَباءُو بِغَضَب عَلى غَضَب وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ»[٢]
از اينرو، به خشمى بعد از خشمى (از سوى خدا) گرفتار شدند؛ و براى كافران مجازاتى خواركننده است.
خدايى كه ما به آن معتقديم فقط اهل خشم و غضب نيست. بلكه هم داراى رحمت است و هم داراى غضب، و بىترديد رحمت او بر غضب و خشم او برترى و سبقت دارد، از اينرو فرمود:
«... كَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ...»[٣]؛
اعراب (خداوند) رحمت (و بخشش) را بر خود ختم كرده است.
اين معنى در روايات فراوان و متواترى از ناحيه شيعه و سنّى نقل شده است و در دعاهاى ما آمده است كه:
«يا مَنْ سَبقت رحمته غضبه.»[٤]؛ اى كسى كه رحمتش بر غضبش پيشى گرفته است.
يعنى رحمت خدا غضب او را نفى نمىكند. بلكه بر آن سبقت دارد و تا آنجا كه حكمت و لطف و فضل الهى ايجاب كند، بندگان مشمول رأفت و رحمت حضرت حق خواهند بود و خشم و غضب الهى ظاهر نمىگردد، مگر در هنگامى كه ضرورت باشد خداوند عدهاى را گرفتار خشم و غضب خود گرداند. از اينروست كه مىبينيم خداوند بر اقوامى چون قوم عاد، ثمود و لوط ـ كه داستانشان در قرآن نيز آمده است ـ غضب كرد و با فرود آوردن عذاب خويش بر آنها، نابودشان ساخت چرا كه آنان با وجود تلاش دلسوزانه پيامبران و ارائه معجزات و نشانههاى الهى راه طغيان و فساد پيش گرفتند و اندكى تغيير در رفتار پليد و زشت خويش ندادند و بيش از پيش به عصيان و مخالفت با دستورات الهى و پيامبر او پرداختند. اينجا بود كه حكمت و مشيّت الهى ايجاب كرد كه آنان گرفتار خشم و عذاب الهى گردند، تا عبرتى باشند براى مفسدهجويان و گردنكشان لجوج و معاند.
[١] سجده/ ٢٢. [٢] بقره/ ٩٠. [٣] انعام/ ١٢. [٤] دعاى جوشنكبير.