جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢١ - يك پرسش و پاسخ آن
كه طبيعتاً با آسودگى خاطر نسبى و دغدغه كمترى همراه است ـ آن چنان تأثير برجسته و ارزش والايى نخواهد داشت.
كسى كه از قبل بداند و صد در صد مطمئن باشد كه در جنگ با دشمن خود پيروز خواهد شد، پرداختن به چنين جنگى براى او نگرانى زايد و مشكل عمده اى ايجاد نمىكند و به همان نسبت، نتيجه و تأثير عمده اى نيز در ايجاد كمال براى او به بار نخواهد آورد.
به عكس، كسى كه اميدش به پيروزى در جنگ و كاميابى ظاهرى و دنيوى اندك و ناچيز است و با اين حال براى اداى تكليف الهى دست به اقدام زده باشد، خود را به آب و آتش مىزند و از اقدام به هيچ كار خطير و هولناكى روى گردان نيست، و بدين ترتيب به همان نسبت نتيجه معنوى بيشترى عايد او خواهد شد. مسلّماً چنين كسى منزلت بيشترى در پيشگاه خدا پيدا مىكند و در طريق طى كردن مدارج معنوى سرعت بيشترى خواهد داشت، و شايد سرّ عظمت كربلا و شهداى كربلا نيز در همين باشد.
از اين رو در همه امور و شئون زندگى اصل بر اين است كه حوادث و وقايع بر طبق علل و اسباب عادى اتفاق بيافتد و جريان طبيعى داشته باشد تا زمينه اختيار و آزمايش كاملا فراهم باشد. در عين حال، از سوى ديگر چون تحقق خير و كمال مطلوب اصلى و بالذّات است و اراده تكوينى خداى متعال به پيروزى حق تعلق گرفته است، مؤمنان در جنگ با دشمن به طور كامل به حال خود رها نمىشوند. در مواردى كه لازم باشد خداى متعال يك سلسله از عوامل روحى و باطنى يا عوامل آشكار و ظاهرى، اعمّ از طبيعى يا فوق طبيعى، را به خدمت آنان مىگمارد و تدبيرى به كار مىبندد كه سير كلى امور و نتيجه نهايى پيكار حق و باطل به نفع آنان باشد.