و روی السید أبوالحسین یحیی بن الحسین [٢٦٤] العقیقي في کتاب النسب قال: حدثنا بن ( کذا) أحمد الأزدي[٢٦٥] قال: حدثنا حسن بن حسین العرني[٢٦٦] عن أبي‌عبد‌الرحمن المسعودي عن غالب بن أبي‌طلحة قال: لمّا خفقت الرايات فوق رأس زید بن عليّ قال: الحمد‌للَّه الذي أكمل لي ديني، والله إنّي كنت أستحيي من رسول‌اللَّه ٩ أن أرد عليه الحوض غداً و لم‌آمر في أُمّته بمعروف و لم‌أنه عن منكر[٢٦٧].

گزارش دیگری نیز از کتاب النسب در همین جزء دوم (صفحه ٣١) آمده است که با تغییرات اندکی در الإرشاد شیخ مفید از همین کتاب گزارش شده است[٢٦٨].

ج) فواید تاریخی رجالی

نویسنده المحیط هم‌چنین در همین جزء دوم (صفحه ١٨)، دیدگاهی را در راستای اثبات عدم وجود نص جلیّ بر ائمه ٨ از ابراهیم بن مهزیار (در نسخه: مازیار) ــ که چنان‌که می‌دانیم از شخصیت‌های شناخته شده شیعه بوده است[٢٦٩] ــ به این شکل گزارش می‌کند:

و حکی أبوعلي [٢٧٠] أنّه کان بأهواز رجل من الإمامیّة یعرف بإبراهیم بن مازیار فکان ( / و کان ) یدّعي أنه أحد أبواب إمامهم فسأله أصحابنا [٢٧١] عمّا یدّعیه الإمامیّة من أنّ

[٢٦٤] . در نسخه چنین است، ولی صحیح یحیی بن الحسن است، هم‌چنان که در رجال‌النجاشی، ص٤٤١ این‌گونه آمده است.

[٢٦٥] . مراد، بکار بن احمد الأزدي است که در برخی موارد نویسنده کتاب النسب با واسطه او از عرنی نقل روایت دارد (ر. ک: الارشاد، ج ٢، ص ١٧١ و پاورقی دوم همان صفحه).

[٢٦٦] . درباره وی ر. ک: رجال‌النجاشی، ص ٥١.

[٢٦٧] . برای منابع دیگر ر. ک: سرّ السلسلة العلویّ، ص ٥٨. نیز ببینید المصابیح، ص ٣٩٤.

[٢٦٨] . الإرشاد، ج ٢، ص ١٧٢ ــ ١٧٣. نقل المحیط از «دخل علی هشام» تا «إلّا ذلّوا‌» تقریباً با‌ الارشاد یک‌سان است، ولی پس از آن دارد: «فنقلت الکلمة إلی هشام فقال: یذهب یخرج (کذا) عليّ». البته مفید اشاره‌ای به کتاب النسب نکرده و تنها از یحیی نام برده است، ولی روشن است که منبع وی همین کتاب بوده است.

[٢٦٩] . درباره وی نک: معجم‌رجال‌الحدیث، ج ١، ص ٣٠٣ ــ ٣٠٦.

[٢٧٠] . مراد، ابوعلی جبائی است که در مواضع متعددی از المحیط دیدگاه‌های وی دیده می شود. این دیدگاه نیز احتمالاً از کتاب المقالات، که ذکرش رفت، گزارش می‌شود.

[٢٧١] . مراد، پیروان معتزله است.